?

Log in

No account? Create an account

Previous Entry | Next Entry

Խաչիկ Պալըգճեան

Պոլսոյ Գարակէօզեան որբանոցի մանկական յիշատակներէս մին է այն տեսարանը, որ ականատես եղայ, դասարաններու ելքի երկայնութեան տարածուող այն երկար անցքին մէջ: Այդ երկար անցքը ուր հինգ դասարաններու, քարտուղարութեան, Տնօրէնութեան յատուկ սենեակի բաժանումներ ունէր, լայն պատուհաններով լուսաւորուած դէպի դպրոցի լայնածաւալ պարտէզը, խաղալու դաշտն ու մեր փոքրերուն ամենակախարդիչ հաւնոցն ու ոչխարանոցը, շրջապատուած սերկեւիլի խնձորի ու մանաւանդ մեր աչքը անհամբեր տնկած այդ Թթենիի ծառին, որուն կարմիր, անուշ ու թթու, թութի համը, դասընթացքներու միջոցին պատուհանէն դուրս նայելով ու երեւակայելով մեր բերնի լորձունքները կը լզէինք…….:
Դպրոցը ունէր բացառիկ պահանջատէր ու կարգապահ Տնօրէնուհի մը, Տիկին Սիրանուշ Ֆերուհանը, միջին հասակի, միշտ կոկիկ հագնուած, յարգելի տիկնոջ երեւոյթով, գիր գրականութիւն, յատկապէս Անուշ ու Սարօ օփերան սիրահարուած, ուսուցիչներու, աշակերտներու, գործաւորներու ախն ու վախը, որ իր ճշտապահ ու կարգապահ կենցաղով բոլորի սէր ու յարգանքը սիրաշահած էր:
Դարձեալ ուսումնական օր մըն էր, անցքին մէջ նկատեցի Տիկին Սիրանուշի առջեւ, զինուորական կարգապահութեամբ, անձայն ու ուղիղ, վիզէն ոչխար մորթելու համար մինչեւ ծունկերը իջնող գոգնոցով մը, արիւնածածկ, ձախ ու աջին տարբեր չափի դանակներ կախուած, երկու թեւերուն տակ մէկական ոչխարներ շալկած անձ մը, ան մեր ոչխար մորթող ՍԱՍՈՒՆՑԻ ԷՖԷՆ էր, տեսարանը այնքան գրաւիչ էր…., տեսնելով հսկայ մարդ մը…., երկու թեւերուն տակ ոչխարներով…, զինուորի նման հրամանատարի մը առջեւ շարքի կանգնած…, անձայն… կը լսեր Տիկին Ֆերուհանի թելադրութիւնները, ուղղակի այդ վայրկեանին կարծես ինձ համար Սասունցի Դաւիթը ըլլար…:
Այս անմոռանալի տեսարանը, որ դեռ աներեւակայելի տպաւորութիւն մը թողած է իմ յուշերուս մէջ, տարիներ առաջ իր պատմութեամբ աւարտեցաւ, երբ Տիկին Ֆերուհանն ալ նկատելով թէ իր առջեւ կանգնած մեր ՍԱՍՈՒՆՑԻ ԷՖԷՆ, ձեռքերը շալկած, հաւանաբար 30-40 գիլօնոց ոչխարներ, անշարժ կը հնազանդէր իր հրահանգներուն, սկսաւ ծիծաղիլ ու այդ վայրկեանին նկատեցի թէ ԷՖԷՆ ալ նկատած էր կացութեան հիանալի այդ լուսանկարը……:
Տարիներ անցան 1967 թուականի շրջանաւարտութենէս, 30 տարիներու վերջնական հեռացումով այդ երկրէն երբ առաջին անգամ վերադառցայ, իմանալով թէ իմ սիրելի Տիկին Սիրանուշ Ֆերուհանը դեռ կապրի, ու ներկայիս Ետիգուլէի Հայոց Ազգային Հիւանդանոցի յատուկ յարկաբաժնի մէջ կը հոգատարուի, խելագարուած աճապարեցի զինք տեսնել: Երբ հասայ յարկաբաժնի մուտքի ծաղիկներով զարդարուած պարտեզներու յարկը, մի քանի տիկիններու հարցնելու պահուս թէ ուր է իր սենեակը, նկատեցի դռան առջեւ կայնած տարիքոտ մի տիկին, ըսաւ…..Խաչիկ Պալըգճեան…. Սառեցայ, ապշած, իմ սիրելի տիկինս էր, չեմ կարող բացատրել ինչպէս կամ ինչու, զգացումներու, յիշատակներու մտային խառնաճաղանճով ծնկաչոք եղայ իր առաջ….., տիկինս ժպտատեսք, կարօտով համբուրելով ինձ…., երբ հարցուցի թէ ինչպէս կարողացաւ ինձ ճանաչել, ըսաւ, Խաչիկ աչքերէդ… այդ օրուանից նկատեցի թէ, իմ գերդաստանի բոլորին աչքերը կը նմանէին մեծ հօրս Խաչիկ Կիւրեղեանին…..

Ամսթէրտամ
20 Յուլիս 2013