niderlandakan (niderlandakan) wrote,
niderlandakan
niderlandakan

Հայոց Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի թեման Նիդերլանդների հասարակական քաղաքական կյանքում

Հայոց Ցեղասպանության 100 ամյա տարելիցին նվիրված միջոցառումներն օրըստօրե լայն արձագանք և հասարակական հնչեղություն են ստանում Նիդերլանդներում: Բազմաթիվ ու բազմաբովանդակ են տեղի հայկական կառույցների ուժերով և նախաձեռնությամբ կազմակերպած միջոցառումները երկրով մեկ: Բազմաշերտության ծավալներից ելնելով դրանց թվարկելն ու անրադառնալը գրեթե անհնար է, այն օրեցօր ավելանում, նոր թափ ու որակ է ստանում: Չկա մի օր, երբ Համագործակցող հոլանդահայ կազմակերպությունները հիշատակի տարելիցի առիթով միջոցառում չկազմակերպեն, այն ընթանալու է դեռ ողջ 2015 թվականին և բուն միջոցառումներն առջևում են...
Այս ֆոնին հատկանշանականը Հայոց Ցեղասպանության միջոցառումներին Հոլանդիայի հրեական, հունական, սիրիական, ասորական, քրդական, անգամ թուրքական համայնքների ու կազմակերպությունների կազմակերպված մասնակցությունն է:
Այնուհանդերձ արագացող ընթացքով ու շատ արդյունավետ Հայոց Ցեղասպանության 100-ամյակը լուսաբանվում է նիդերլանդական տարբեր կազմակերպությունների, պետական ու պաշտոնական կառույցների ու նաև մամուլի ու հեռուստատեսության կողմից:



Մամուլ և Հեռուստատեսություն
Historisch Nieuwsblad Նիդերլանդներում հայտնի պատկերազարդ ամսագիրը իր 2015 թվականի  առաջին համարում «Իրական ցեղասպանություն» վերնագրով զետեղեց ծավալուն 8 էջանոց մի հոդված, որում պատմական անրադարձ է կատարվում, լուսանկարներով, ներկայացվում է դաժան եղելությունը: Այս թեման մինչ օրս շարունակում է մնալ տեղի այլ թերթերի և ամսագրերի ուշադրության կենտրոնում: Գնալով կրկնապատկվում և բազմապատկվում են լույս  տեսնող հոդվածների քանակը: Բավարար ակտիվություն է նկատվում հեռուստատեսային լուսաբանումներում: Բացի Հայոց Եղեռնի մասին կարճ լուրերից ու ռեպորտաժներից Նիդերլանդների հանրային հեռուստատեսության 2-րդ հեռուստաալիքով մաս-մաս ցուցադրվում է «Արյունակից եղբայրներ» փաստավավերագրական ֆիլմը: Այն «VARA» հեռուստաընկերության թողարկած ֆիլմն է և արդեն ամբողջությամբ ցուցադրվել է Հաագայի «Կարևորություն ունեցող ֆիլմեր»-ի «Movies that Matter» փառատոնի շրջանակներում:
Հետաքրքրական է, որ  նիդերլանդական մեդիայի  միջոցներն  իրենք են հայկական կազմակերպություններին  տեղյակ  պահում  իրենց  հրապարակած նյութերի մասին: Բավական ուշագրավ նամակ է ստացել հայկական VAN կազմակերպության նախագահ տիկին Սվետա Աբրահամյանը'  NPO Spirit հայտնի հեռուստակայանի խմբագիր-հեռուստահաղորդավար Եվա դե Բուրից: Հանրային հեռուստատեսության բարձր' A կարգավիճակ ունեցող այս հեռուստակայանի ղեկավարն ինքն է տեղյակ պահել, որ Հայաստանին նվիրված լուր է պատրաստել և առաջարկել այն տեղադրել կազմակերպության կայքում: Տեսաերիզը, որ ուղեկցվում է տեքստով, անրադառնում է  հայտնի կիրակնօրյա իրադարձություններին. «Կիրակի երևանում տոն էր,- ասվում է  հեռուստառեպորտաժում, ոչ միայն այն պատճառով, որ անակնկալ համերգ տվեց Քանյե Ուեսթը...
Մեծ հուզմունք առաջ բերեց Վատիկանում Ֆրանցիսկոս Հռոմի պապի 100 տարի առաջ տեղի ունեցած  դեպքերը Ցեղասպանություն արտաբերելը: Հայաստանը ուրախ է, որ ի վերջո հնչեց Ցեղասպանություն բառը:
Սակայն թուրքերը շարունակում են ժխտել Ցեղասպանությունը' դեպքերը որակելով, որպես առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանք»:
Հաղորդման ընթացքում հնչում են ՀՀ նախագահի, Թուրքիայի վարչապետի դիրքորոշումները, հասարակ մարդկանց կարծիքները, ցուցադրվում են կադրեր Քարդաշյան ընտանիքի Ծիծեռնակաբերդ այցելությունից:
Հաղորդումը  եզրափակվում է Հայոց Ցեղասպանության  օրվա  հիշատակմամբ' այն պաշտոնապես նշվում է ապրիլի 24-ին մայրաքաղաք Երևանում, ասել է հաղորդավարուհին:
Իր նամակի վերջում NPO Spirit-ի խմբագիրը  հղում է արել հաղորդման հասցեն և նյութը կայքում տեղադրելու  համար  կոդ  է տրամադրել , հայտնել, որ այն տևական ժամանակ մնալու է համացանցում:
Այս թեմայով ռեպորտաժ է պատրաստել նաև NOS նորությունների  հեռուստակայանը: «Հինգ հարց Հայոց Ցեղասպանության մասին» վերնագրով և մեծադիր լուսանկարով մի հոդված էլ տեղադրել է սեփական կայքում: Այն ճանաչողական բնույթի է և ընթերցողին լայն պատկերացում է տալիս Հայոց Ցեղասպանության, Թուրքիայի դիրքորոշման ու Ցեղասպանությունը ճանաչած երկրների դիրքորոշումների մասին:
«Պապը խոսում է Հայոց Ցեղասպանությունից» վերնագրով հոդված է զետեղել կես միլիոնից ավելի տպաքանակ ունեցող De Telegraaf թերթը: Ծավալուն հոդված է տպագրել նաև մեկ այլ հանրահայտ  թերթ ' Volkskrant-ը, Նիդերլանդական այլ թերթեր և ինտերնետային լրատվության միջոցներ:

(без названия)
NPO Spirit հայտնի հեռուստակայանի խմբագիր-հեռուստահաղորդավար Եվա դե Բուր
Հայոց Ցեղասպանության վերջին քննարկումները Նիդերլանդների խորհրդարանական և կառավարական շրջանակներում
Հայոց Ցեղասպանության թեման ավելի բուռը զարգացումներ է ունեցել Նիդերլանդների խորհրդարանական հարթակներում, ինչը չի  կարելի ասել կառավարության կուլիսներում տարվող զգուշավոր քաղաքականության: Ինչպես հայտնի է անցյալ տարի Ալմելոյում բացվեց Ցեղասպանության անմեղ զոհերին նվիրված հուշհամալիրը ու այս կապակցությամբ թուրք ժխտողականները հրահանգ ու աջակցություն ստանալով Անկարայից, մեծ աղմուկ բարձրացրեցին'  փորձելով արգելել հուշհամալիրի կառուցումը: Ի պատիվ խորհրդարանական ուժերի, ովքեր  դատապարտելուց  զատ,  կառավարությունից պահանջեցին պարզել և  պատժել խժդժությունների  մասնակիցներին,  անգամ տեղի մարզային խորհրդով  Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձև ընդունեցին:Նիդերլանդների խորհրդարանի հինգ խմբակցություններ '  Սոցիալիստական (SP),  Քրիստոնյա Դեմոկրատական Կոչ ( CDA) , Քրիստոնեական Միություն (CU), Բարեփոխված Քաղաքական (SGP) և Ազատության համար (PVV) կուսակցությունները հետամուտ են եղել հայկական խնդիրներին: Հոլանդացի պատգամավորները մեկ անգամ չէ, որ  սուր հարցադրումներ են առաջ քաշել կառավարությանը: Օրինակ'  ինչ՞ու հոլանդական կառավարությունը  ի թիվս  Հոլոքոսթի և Ցեղասպանության այլ դրսևորումների   չունի  Հայոց Ցեղասպանության ժխտման դեպքերի համար իր  հստակ դիրքորոշումը:   Պատգամավորներին հետաքրքրել է, թե կառավարությունն ինչպե՞ս է ապահովելու Նիդերլանդներում Հայոց Ցեղասպանության հարյուրամյակի միջոցառումների անցկացումը: Պատգամավորները պահանջել են, որ կառավարությունը վստահեցնի և ապահովի իր ներկայությունը ոգեկոչման միջոցառումներին:
Արդեն ապրիլի 9-ին խորհրդարանը կարծես թե մասամբ ստացավ այդ  հարցերի պատասխանը: Ներկայացուցիչների պալատը ձայների գերակշիռ մեծամասնությամբ ընդունեց որոշում, որով հույս է հայտնվում առ այն, որ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված ոգոկոչման միջոցառումները Նիդերլանդներում և այլուր իրենց ներդրումը կբերեն ներգրավված համայնքների միջև հարգանքի ու միմյանց ընդունման ձևավորմանը, հանձնարարվում է կառավարությանը՝ 2004թ. կոնսենսուսով ընդունված Ռաուֆուտի որոշմանը համահունչ, երկկողմանիորեն և ԵՄ համատեքստում շարունակել կոչ անել Թուրքիայի կառավարությանը նոր խթան հաղորդել Հայաստանի հետ մերձեցմանը և հաշտեցման եզրեր փնտրել Հայաստանի կառավարության հետ:
Որոշումն ընդունվեց 127 կողմ և 13 դեմ համամասնությամբ:
Կառավարությանն էլ կարծես ձեռնտու էր Թուրքիային ոչ այնքան դատապարտող խորհրդարանի այս նոր հայտարարությունը:
Ռութեի կառավարության այդչափ զգուշավորությունը կարելի է կապել պետության արդեն  մշակած քաղաքականության հետ:  Նիդերլանդները, որ տնտեսապես, տարեկան հինգ միլիարդ դոլարից ավելի շրջանառությամբ  կապված  է Թուրքիային, առաջինը չի փորձում  փչացնել իր հարաբերությունները այդ երկրի հետ: Մյուս  հանգամանքը Նիդերլանդներում ապրող մի  քանի միլիոն թուրքերի գործոնն է, իսկ հաջորդը' նիդերլանդական  բազմազգ հասարակության  մեջ  ազգային  պառակտման  բացառումը էթնիկ խմբերի  միջև: Թերևս  դա է պատճառը, որ  Ցեղասպանության  հարցում  կառավարությունը զգաստ ու  զուսպ  քաղաքականություն է հանդես  բերում, խուսափում խորհրդարանական  սուր  հարցադրումների պատասխաններից:  Պատճառը բացատրելի է:  Այդ մասին վկայում են հետևյալ օրինակները:
Երբ  Նիդերլանդների Հայ Դատի հանձնախմբի նախագահ՝ Մասիս Աբրահամյանը և Ալմելոյի Հայ Առաքելական Եկեղեցու վարչության ատենապետ Օնիկ Գելիջին կառավարության կազմակերպած կրոնական  հավաքի ժամանակ օգտագործելով առիթը մոտեցել  են վարչապետին  ու  հարցրել'  արդյո՞ք  ինքը, թե  կառավարության մեկ այլ  անդամ է  մասնակցելու Հայոց Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին: Ռութեն պատասխանել  է, որ սա բավականին զգայուն հարց է և խորհուրդ է տվել դիմել արտգործնախարար Կունդերսին: Նույն Կունդերսի մասին  Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆեդերացիայի (FAON) նախագահն Մաթո Հախվերդյանն  ասել է, որ խորհրդարանում պատգամավոր եղած ժամանակ  բազմիցս է  նա, նաև 2004 թ. հանրահավաքներում բացեիբաց խոսել ու դատապարտել Թուրքիայի կողմից իրագործած ցեղասպանությունը: Եվ ահա, կառավարության կազմ  տեղափոխվելուն պես կտրուկ փոխել է հայացքները: Կառավարության  կաբինետն ընդունում է , որ  տեղի ունեցածը  ողբերգություն է , ցավակցում է  հայ  ժողովրդին և այս պահի որոշմամբ   ապրիլի  24-ի Երևանյան սգո միջոցառումներին  լիազորել  է  մասնակցել  Վրաստանում Հայաստանի դեսպանին:Հենց այս փաստը չի  դիմանում     բազմաթիվ խորհրդարանականների  քննադատություններին:Ազատություն (PVV) կուսակցության առաջնորդ Գերդ Վիլդերսը, Նիդերլանդների վարչապետ Ռութեին և թագավոր Վիլհեմ Ալեքսանդրին' ապրիլի 24-ին  հորդորել է Հայաստան այցելելու, հարգելու համար 1915 թ. Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակը: Խորհրդարանում կառավարության հետ ապրելի մեկի հարց ու պատասխանի  ժամանակ տարբեր կուսակցություններ ներկայացնող Օմթզիգթի, Բոմելի, Վորդևինդի և  մյուսների կողմից այս հարցն ավելի սուր է դրվել: Նրանցից մեկը արտգործնախարարին պարզապես այսպիսի հարց է ուղղել'  Ո՞վ է որոշել, որ Սաուդյան Արաբիայի թագավորի հուղարկավորությանը Նիդերլանդներից պետք է այդչափ բարձր պատվիրակություն գործուղվեր, իսկ Ցեղասպանության  զոհ դարձած մի ամբողջ ազգի համար նախատեսվեր միայն դեսպան:
Գնալով Հայոց Ցեղասպանության թեման շարունակվում է արդիական ու գերիշխող դառնալ Նիդերլանդների քաղաքական ու հասարակական կյանքում, լուսաբանվել մամուլով և հեռուստատեսությամբ: Մոտակա օրերին սպասվում է խոշոր հանրահավաք Դեն Հաագի կենտրոնական հրապարակներից մեկում, այնուհետև բողոքի երթ դեպի թուրքական դեսպանատուն: Հանրագրի հանձնում խորհրդարանին: Դրանից հետո կհետևեն ոգեկոչման արարողություններ Նիդերլանդների տարբեր քաղաքներում, մասնավորապես ապրիլի 24-ին ծաղիկներ  կդրվեն Ասենի և Ալմելոյի Եղեռնի զոհերի հիշատակին կառուցված հուշակոթողներին: ՈՒ սա  դեռ վերջը չէ...

Hay Azian
«Նիդերլանդական Օրագիր»
Tags: Առաջին էջ, Իրադարձություններ.դեպքեր, Կարևոր, Նիդերլանդական օրագիր
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments