niderlandakan (niderlandakan) wrote,
niderlandakan
niderlandakan

«Քարե». Հարված ալիևյան կոռումպացված համակարգին:

                                    
  Կամ. սուգ վայնասուն իրարանցում
Ադրբեջանում

Լուսանկարում' Աքրամ Այլիսլին

Ադրբեջանում իսկական  պոետներ դժվար են ծնվում, բայց այդպիսի դեպքեր լինում են: Նրանցից մեկն է Աքրամ Այլիսլին, որ ծնվել է․  1937թ.դեկտեմբերի 1-ին, ոչ ավել և ոչ էլ  պակաս Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Աշաղի Այլիս, այսինքն հայաշատ Ագուլիս գյուղում: Նա  Սովորել և ավարտել է Մոսկվայի Ա․ Մ․ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը: ՈՒնի Ադրբեջանի ժողովրդական գրողի կոչում: Դրամատուրգ, սցենարիստ և թարգմանիչ է:  Արժանացել է Ադրբեջանի «Փառք» և «Անկախություն» շքանշաններին։Եղել է Միլի Մեջլիսի պատգամավոր, խմբագրել է «Մոզալան» երգիծական հանդեսը, մի շարք այլ պատասխանատու  պաշտոններ էլ է վարել: Մի խոսքով էս մարդուն Ադրբեջանում գլխի վրա տեղ են տվել, հպարտացել, որ հազիվ մի խելոք, սեփական պոետ ունեն:Սա ձգվել է մինչև էն պահը, երբ էս մարդը ինքն էլ է հասկացել, որ պոետները ճշմարտության մունետիկներն են ու շիտակ խոսքն իրենց համար է, որ կա:
Մի օր էլ  2007 թվականին Աքրամ Այլիսլին բռնում է ու ճիշտ, շիտակ կերպով մի ռեքվիեմ-վիպակ գրում'«Քարե երազներ» վերնագրով, ուր պատմում է ադրբեջանում հայերի  վրա սարքած դաժան ջարդերի մասին:Էդ ճիշտն էնպես է նկարագրում, ինչպիսին մենք գիտենք հայի նկատմամբ ատելության թույնով սրսկված  թուրքին: 2012 թվականի դեկտեմբերին  վիպակը  հրատարակվեց  ռուսական «Դրուժբա նարոդով» ամսագրում,վիպակի նախաբանում կարդում ենք.-«Աքրամ Այլիսլիի «Քարե երազները» միայն գեղարվեստական գործ չէ, սա դառը ճշմարտությունը ասելուց չվախեցող գրողի՝ իսկական հայրենասերի, բացառիկ համարձակ քայլ է' հանուն սեփական ազգի պատվի և արժանապատվության բարձրացման»:
Քանի որ «Դրուժբա նարոդով» ամսագրում տպագրված վիպակը  չէր տեղավորվում ադրբեջանական պետական քարոզչական զոմբի հակահայ ծրագրավորման մեջ,  էս ազերիները  Ադրբեջանում սուգ, վայնասուն, իրարանցում սկսեցին :
Վիպակում կա այսպիսի դրվագ,  հայուհուն գտնում են պատշգամբից ցած  նետված: Պատճառը պարզ է դառնում իբր մահից առաջ նրա թողած գրությունից, որում իրեն դատապարտած անձը հայտնում է, որ ինքն ատում է իրեն հայերի կատարած հանցանքների պատճառով, մեղադրում  է իր ազգին և այլևս չի ուզում ապրել:Հայ կնոջ վերջին խոսքերը եղել են' Ղարաբաղը պատկանում է Ադրբեջանին, կեցցե Ադրբեջանը:
Ծանոթ ադրբեջանական  աճպարարություն է չէ՞: Կամ հիշում եք, ասում էին, որ Սումգաիթյան ջարդերը հայերի կազմակերպածն է:Այս պարզ ադրբեջանական հնարքների վրա էլ  փորձել է լույս սփռել Ադրբեջանի ամենաբարձր շքանշանին արժանացած Ակրամ Այլիսլին: Փորձել է ու սա դուր չի եկել կեղծարարության ու սեփական ժողովրդին մոլորեցնելու մեջ վարպետացած ադրբեջանական վարչապարատին ու նրան թմբկահարող լրատվամիջոցներին:(Մենք ընթերցողներին ներկայացնում ենք ադրբեջանցի գրող Ակրամ Այլիսլիի «Քարե երազներ»   ստեղծագործությունը): Այժմ սակայն ծանոթանանք վիպակի շուրջ ծավալված ադրբեջանական սուգ-վայնասունին:
Առաջին արձագանքներն իրեն ուշացնել չտվեց այն պահից ,  երբ իշխանամետ մամուլը կայծից կրակ բորբոքեց: 2013 թվականի հունվարի 31-ի Նոր Ադրբեջան կուսակցության երիտասարդական կազմակերպության անդամները չարտոնված բողոքի ակցիա կազմակերպեցին Աքրամ Այլիսլիի տան դիմաց։ Այրեցին  նրա նկարը, վանկարկեցին «Աքրամ դուրս երկրից» բառերը: Նրանց կարծիքով ստորացվել է  ադրբեջանական ազգը:Գլխավոր խանի աչքում լավ երևալու  համար,Գրողի հասցեին քննադատական խոսքեր չխնայվեցին Մելի Մեջլիսի գարնանային նստաշրջանի բացման ժամանակ հնչած ելույթներում, քննադատությունների տարափ էր տեղում նախկին կոլեգայի, գրող Այլիսլիի հասցեին:
Խորհրդարանի խոսնակ Օկտայ Ասադովը խոստովանեց, որ ինքն ամոթ է զգում գրողի փոխարեն, իսկ նրանք ովքեր պաշտպանում են նրան խիստ կասկածելի մարդիք են: Էս խորհրդարանի խոսնակը հետո էլ շարունակել է.- «Այլիսլին ստացել է Ադրբեջանի բարձր կոչումներ, բանից պարզվում է այլ նպատակներով»:
Նպատակների մասին իմանում ենք իշխող Նոր Ադրբեջան (Yeni Azərbaycan Partiyası)կուսակցության գործադիր քարտուղարի տեղակալ Մուբարիս Գուրբանլիի հայտնած այն տեսակետից, որ էս իրենց ժողովրդական գրողը ջուր է լցնում «հայկական ջրաղացին»: Աբսուրդ:Դուրս է գալիս, որ եթե Այլիսլին չգրեր, որ թուրք խուժանը հայ է սպանում, էդ մասին ոչ ոք չէր իմանալու:
Էս Գուրբանլին, որ չի էլ կարդացել իրենց գրողի «Քարե երազներ» վիպակը, այլ ծանոթացել է միայն թերթերի հրապարակումներից, մուղամի կլկլոցներին  հատուկ սրտնեղվածությամբ ինքն իրեն հարց է ուղղել.«Ինչի՞ համար է Ակրամ Այլիսլին ռուսերեն այդպիսի ստեղծագործություն հրապարակել»:Ապա պատասխանել է ինքն իր հարցին.« Մենք գաղափարախոսական պատերազմ ենք մղում հայերի դեմ, իսկ նա կեղծում է պատմությունը և ուզում է ինչ,որ մեկին դուր գալ, Օրհան Պամուկի պես ուզում է Նոբելյան մրցանակ ստանալ»:
Ահա թե ինչից են վախենում Ադրբեջանում:
Ադրբաջանական արշինով չափած դուրս է  գալիս, որ Նոբելյան մրցանակներ ստանում են պատմությունը կեղծողները՞:Խեղճ Նոբելն ինչ իմանար:
Ադրբեջանական դիկտատորական կայսերությունում կա Դեմոկրատական բարեփոխումներ անունով կուսակցություն, որի քարտուղարն  է Ասիմ Մոլլազադեն: Սա էլ է կարծում, որ Այլիսլին երազում է ունենալ հայկական գենոցիդը բարձրաձայնած թուրք գրող Օրհան  Պամուկի Նոբելյան մրցանակի փառքը:Հետո էլ ինքն իրեն հանգստացնում է, որ ադրբեջանական բարձր կոչումների արժանացած իրենց գրողի ստեղծագործությունն այնքան էլ գրական արժեք իրենից չի ներկայացնում,հետևաբար նման մրցանակ նրան ոչ մեկը չի տա:
Հիշում ե՞ք, երբ մարդասպան Սաֆարովին Հունգարիան արտահանձնեց Ադրբեջանին:Այդ ժամանակ խորհրդային կարգերի ավանդությանը  համահունչ  Ադրբեջանի բոլոր ձեռնարկությունները ցնցությամբ արձագանքեցին Իլհամ Ալիևի նախաձեռնությանը:Նույնիսկ Բաքվի մի հոգեբուժարան իր պարանոյիկ հիվանդներով ու մնացած անձնակազմով շնորհավորել էին Իլհամ Ալիևին մարդասպանին ազատելու  համար:Հիմա ճիշտ նույն ձևով, սակայն հակառակ խանդավառությամբ քարկոծում են իրենց ժողովրդական պոետին' կիսաբերան ասված մի քանի ճշմարիտ խոսքի համար:Այլիսլին Ինքն էլ հանկարծակի է եկել. «Մտքովս, անգամ երազում չէի կարող պատկերացնել նման արձագանք,-ասել է պոետը: Իմ բնավորությամբ դեմոկրատ եմ, մտածեցի, որ մենք ապրում ենք դեմոկրատական երկրում, որտեղ համաձայն սահմանադրության ունեմ ազատ մտքի և խոսքի արտահայտման իրավունք:Պետք չէ իմ գրականության մեջ թշնամանք փնտրել, իսկ հեղինակին վերագրել նրա կերտած  հերոսների խոսքերը...»
Մի խոսքով էս խեղճ մարդը կրակների երկրում իսկական կրակի մեջ է ընկել:

Ադրբեջանի քաղաքական - հասարակական կյանքի փխրուն խաղաղությունը, որը բետոնված է մահակային կարգապահությամբ սասանվում է, ոչ թե հասարակ ժողովրդի ըմբոստությամբ, այլ նրա ինտիլիգենտ ներկայացուցիչի արտահայտած մի  քանի հատիկ ճշմարիտ խոսքից:Սա հարված է ալիևյան կոռումպացված համակարգի գլխին:

Վան Ազիան
«Նիդերլանդական
Օրագիր»

°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°

Հայերեն լույս է տեսել Աքրամ Այլիսլիի «Քարե երազներ» վեպ-ռեքվիեմը

16:54, 11 Ապրիլ, 2013

ԵՐԵՎԱՆ, 11 ԱՊՐԻԼԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Հայերեն լույս է տեսել ադրբեջանցի գրող Աքրամ Այլիսլիի` Ադրբեջանում իրականացված հայկական ջարդերի մասին պատմող «Քարե երազներ» վեպ-ռեքվիեմը: Այն ռուսերենից թարգմանել է Արտակ Վարդանյանը, գրքի առաջաբանի հեղինակը Արամ Անանյանն է, իսկ խմբագիրը` Սեյրանուհի Գեղամյանը: Շրջանառվում է վեպի ազդ օրինակը: Գիրքը հրատարակել է «Գրաբեր» հրատարակչությունը:

Հատկանշական է, որ թարգմանիչը ծնունդով Նախիջեւանից է: Իսկ գրքի շապիկը պատկերազարդված է Լուսիկ Ագուլեցու, ով Այլիսլիի գրքի գործող հերոսներից է, «Ագուլիս» շարքի գեղանկարով:

Գիրքը մեծ աղմուկ եւ հիստերիայի ալիք էր բարձրացրել Ադրբեջանում: Փետրվարի 7-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը հրամանագիր էր ստորագրել Ադրբեջանում հայկական ջարդերի մասին «Քարե երազներ» գրքի հեղինակ Աքրամ Այլիսլիին «Ժողովրդական գրող» կոչումից եւ անհատական նախագահական կենսաթոշակից զրկելու մասին: «Քարե երազներ» վեպում, որն անցյալ դեկտեմբերին հրապարակվել է ռուսաստանյան «Դրուժբա նարոդով» հանդեսում, Աքրամ Այլիսլին ականատեսների աչքերով հանգամանորեն պատմում է անցյալ դարասկզբին Ագուլիսում եւ 1988-1990-ականներին Սումգայիթում եւ Բաքվում հայկական ջարդեր իրագործած ադրբեջանցիների վայրագությունների մասին: Այլիսլիի դեմ Ադրբեջանի իշխանությունների հրահրած զանգվածային հետապնդումների իրական պատճառն այն է, որ նա վեպում ակնարկել է իշխանության գալու նպատակով Սումգայիթում հայկական ջարդերը Հեյդար Ալիեւի կողմից հրահրված լինելու մասին: Գրողը դիմել է Ադրբեջանում ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի, Նորվեգիայի, Շվեդիայի, Շվեյցարիայի, Ավստրիայի, Նիդերլանդների, Բելգիայի եւ այլ երկրների դեսպանատներին, ինչպես նաեւ Եվրամիության, ԵԱՀԿ-ի եւ Եվրոպայի Խորհրդի ներկայացուցչություններին` խնդրելով ծանոթանալ իր վեպին եւ վերաբերմունք արտահայտել նրա նկատմամբ: Այլիսլին ափսոսանք է հայտնել իրեն «Ժողովրդական գրող» կոչումից եւ նախագահական կենսաթոշակից զրկելու մասին Ալիեւի հրամանագրի առնչությամբ: Իսկ նրա նկատմամբ հալածանքների ու հիստերիայի գագաթնակետը «Ժամանակակից Մուսավաթ» կուսակցության առաջնորդի հայտարարությունն էր` 10 հազար մանաթ պարգևավճար Աքրամ Այլիիսլիի ականջը կտրելու համար:

Tags: Հենց այնպես, Նիդերլանդական օրագիր
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments