niderlandakan (niderlandakan) wrote,
niderlandakan
niderlandakan

Մի լուսանկարի պատմություն. Ադրբեջանցիները պայթեցրել են Նոյի գերեզմանը

Այսօր համացանցում տարածում է գտել հենց այս լուսանկարը, որտեղ ռուսալեզու և ֆրանսալեզու մակագրությունը փաստում է՝ Նոյի գերեզմանն է Նախիջևանում:

az azeri grave noah nakhichevan aramyan postcard armenian ark bible

Պարզվում է՝ լուսանկարը բավականին հետաքրքիր պատմություն ունի: Հեռավոր Սիբիրում՝ աքսորավայրում, քաղբանտարկյալ, գրող Վալտեր Արամյանին այս լուսանկարը նվիրել է իր բանտարկյալ ընկերներից մեկը (1938-1953)՝ ասելով, որ այն ստեղծվել է 1903-ին և ծառայել՝ որպես բացիկ: 1968 թվականին այս բացիկի բազմացրած օրինակներից մեկն Արամյանը նվիրում է Կառլոս Նիկողոսյանին, քանի որ վերջինս ծնունդով Նախիջևանից էր, և խնդրում հնարավորինս շատ տեղեկություն հավաքել Նոյի գերեզմանի մասին: Նիկողոսյանը հիշում է, որ դեռևս 1936-1938-ին, երբ Անձի պաշտամունքը մեծ տարածում գտավ, սկսեցին ողջ երկրով մեկ ավերել հոգևոր շինությունները՝ տաճարներ, եկեղեցիներ, իսկ ադրբեջանցիները, օգտվելով ստեղծված նպաստավոր պայմաններից, նպատակադրված պայթեցրին Նոյի գերեզմանը: Դատելով հետագա ավերակներից՝ այն սև տուֆից էր պատրաստված, որի մնացորդները մինչև 1948 թվականը չէին տեղաշարժվել: Նախիջևանի միջնակարգ դպրոց հաճախելու տարիներին՝ համաձայն Նիկողոսյանի խոսքերի՝ հայ աշակերտները սովորություն ունեին այդտեղ հավաքվելու, քարերին նստելու ու դասերն անելու: Տեղի պահակները պատմել էին նաև, որ ավերակներին կից ժամանակին մեծ քանակի հայկական գերեզմանաքարեր են եղել: Նախիջևանի զարգացման հետ մեկտեղ ադրբեջանցիները գետնին հավասարացրին թե՛ գերեզմանը, թե՛ բոլոր գերեզմանաքարերը: Նիկողոսյանին հաջողվել էր կապ հաստատել Նախիջևանում այն ժամանակ բնակվող հայերի՝ զնաբերդցիների հետ: Նրանք պատմել էին, որ իրենցից ոմանք մասնակցել են հենց գերեզմանի տեղում կառուցվելիք «Թավրիզ» հյուրանոցի շինարարությանը. երբ սկսել էին փորել, բազմաթիվ գտածոներ էին դուրս բերել՝ հնագույն խեցեղեն, կենցաղային այլ իրեր: Դրանց հետքն անգամ չկա:
Հավելեմ, որ 1988-ին Նախիջևանի միակ հայաբնակ վայրը հենց Զնաբերդը կամ Ազնաբերդն էր՝ 1600 հայերով: Արցախյան պատերազմի տարիներին զնաբերդցիները բոլոըը զինված էին ու պատրաստ ադրբեջանցիների հարձակումներին, օրուգիշեր հսկում էին գյուղը: Բացի այդ, Զնաբերդը շրջապատված էր ռուսական տանկերով: Որոշ ժամանակ հետո զնաբերդցիների մեծ մասը գալիս է Հայաստան:
Ինչ վերաբերում է Նոյի գերեզմանին, ապա գիտնականները համակարծիք չեն դրա գտնվելու վայրի առնչությամբ: Մի մասը հակված է, որ Նոյին հողին են հանձնել հենց Նախիջևանում, մյուս մասը որպես հուղարկավորման վայր նշում է Թուրքիայի Ջիզրե քաղաքը՝ Շիրնակի գավառում, իսկ որոշ հետազոտողներ էլ՝ Իրաքի Նաջաֆ քաղաքում Իմամ Ալի մզկիթը: Այնուհանդերձ, վերոնշյալ բացիկը՝ շնորհիվ Վալտեր Արամյանի, տարածում էր գտել հայերի և ռուսների շրջանում՝ ընկալվելով որպես Նոյի գերեզմանի պատկերով միակ լուսանկարը:
Հեղինակ: Ani Margaryan Blog
Tags: Հետաքրքիր է, Նամականի
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments