niderlandakan (niderlandakan) wrote,
niderlandakan
niderlandakan

Նվիրված Տիգրան Չուխաճյանի ծննդյան 175-ամյակին

                                                                                Հայկական օպերան


Թեմա`           Հայկական օպերան, միջոցառումը հատկապես նվիրված է հայ կոմպոզիտոր Տիգրան Չուխաճյանի ծննդյան 175-ամյակին
                        Տիգրան Չուխաճյանի կենսագրության և ստեղծագործությունների ներկայացում, դրվագներ նրա երաժշտությունից, ընդ որումԱրշակ Բ օպերայից

Թվականը`    Շաբաթ, 2 հունիսի 2013, ժամը 15-ին

Վայրը`          Աբովյան մշակութային կենտրոն
Հասցեն`       Weesperstraat 91 – Հաագա, Նիդերլանդներ

Մուտքը`       Ազատ է


Առաջիկա միջոցառումները`
• Շաբաթ 15 հունիսի 2013, ժամը 15-ին – Աբովյան միության պարախմբի ելույթը RuO թաղամասի փառատոնում
• Շաբաթ 29 հունիսի 2013, ժամը 18-ին – Ամառային հանդես


This email message was sent to you by Abovian Armenian Cultural Association (http://www.abovian.nl) in The Hague. If you no longer wish to receive our messages please send an email to info@abovian.nl and you will be removed from the mailing list. Interested people to the Armenian issues in the Netherlands may subscribe to our mailing list by sending email to info@abovian.nl.
© You may cite or publish the content of this email by mentioning the source of the information.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, հասարակական գործիչ
Տիգրան Չուխաճյանը հայկական օպերային արվեստի հիմնադիրն է:

Նրա ստեղծագործությունը նպաստել է ազգային և արևելյան արվեստների
զարգացմանը: Չուխաճյանին անվանել են Հայկական Վերդի:
Տիգրան Չուխաճյանը դեռևս վաղ տարիքում աչքի է ընկել երաժշտական ունակությամբ, որի ձևավորմանը նպաստել է կոմպոզիտոր Գաբրիել Երանյանը: Աշակերտել է պոլսաբնակ իտալացի մանկավարժ Մանձոնիին (դաշնամուր, տեսություն): Ստեղծագործել է 16 տարեկանից:
Չուխաճյանը և Երանյանը մի խումբ հայ երիտասարդների հետ 1861 թ-ին Կոստանդնուպոլսում հիմնադրել են «Քնար հայկական» երաժշտական ընկերությունը, որը նպաստել է ազգային-հայրենասիրական երգերի տարածմանը և հայկական ազգային օպերայի ստեղծմանը:
Չուխաճյանն ստեղծագործական կապեր է հաստատել հայկական թատերական աշխարհի հետ: «Արևելյան թատրոնի» բեմադրությունների համար գրել է հայրենասիրական երգեր, եղել Խասգյուղի (թաղամաս՝ Կոստանդնուպոլսում) թատրոնի երաժշտական ղեկավարը:
1861–64 թթ-ին Միլանում ուսումնասիրել է կոմպոզիտորական արվեստի գաղտնիքները, հաղորդակցվել է արևմտաեվրոպական երաժշտությանը, մասնավորապես՝ Ջուզեպպե Վերդիի օպերային արվեստին: Վերադառնալով Կոստանդնուպոլիս՝ զբաղվել է մանկավարժությամբ, ղեկավարել սիմֆոնիկ համերգներ, երաժշտություն է գրել Պետրոս Դուրյանի «Վարդ և Շուշան», Տիգրան Գալեմճյանի «Արա Գեղեցիկ կամ Սեր և հայրենիք», Թովմաս Թերզյանի «Սանդուխտ», Սրապիոն Թղլյանի «Մեծն Տրդատ» պիեսների ներկայացումների համար: Այս շրջանում ուշագրավ են նրա ազատասիրական երգերը և երաժշտությունը՝ գրված Ռոմանոս Սետեֆճյանի «Վարդան Մամիկոնյան, փրկիչ հայրենյաց» (1867 թ.) դրամայի համար (նվիրված էր Միքայել Նալբանդյանի մահվան տարելիցին), որի կատարումը վերածվել է քաղաքական ցույցի:
1868 թ-ին Չուխաճյանն ավարտել է իր ամենանշանավոր ստեղծագործությունը՝ «Արշակ Բ» պատմառոմանտիկական օպերան՝ սկզբնավորելով հայկական օպերային արվեստը: Օպերայի գրական-երաժշտական ողջ հյուսվածքը պայմանավորված է ժամանակի հայ իրականությամբ և արձագանքում էր ազգային իղձերին ու նպատակներին: Կոմպոզիտորի կենդանության օրոք օպերան չի բեմադրվել (քաղաքական պատճառներով). համերգային կատարմամբ հնչել են միայն նախերգանքը և առանձին հատվածներ, որը նպաստել է Չուխաճյանի ազգային-հերոսական խմբերգերի տարածմանը, ոգեշնչել հայ երիտասարդությանը: Օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է 1945 թ-ին, Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնում:
1870-ական թվականներին Չուխաճյանն ստիպված փոխել է իր ստեղծագործության ուղղվածությունը. գրել է երաժշտական կատակերգություններ, որտեղ, քողարկելով ազգային ու սոցիալ-քաղաքական տարրերը, առաջնային է դարձրել կենցաղային պատկերները, բեմական սուր իրավիճակները, երգիծական զավեշտը, քնարական ապրումները («Արիֆի խարդախությունը», «Քեոսե-Քեհյա», «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա») : Երեքն էլ բեմադրել են հայկական երաժշտաթատերական խմբերը (նախ՝ թուրքերեն). Չուխաճյանը հռչակվել է ոչ միայն Թուրքիայում, այլև արտասահմանում: Մեծ համբավ է վայելել հատկապես աշխույժ, մատչելի երաժշտությամբ «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» օպերետը, որը կոմպոզիտորի կենդանության օրոք բեմադրվել է Արշակ Պենկլյանի երաժշտական թատրոնում, ապա՝ Ռումինիայում, Բուլղարիայում, Եգիպտոսում, Հունաստանում, նաև Վիեննայում, Լոնդոնում և այլուր:
1880-ական թվականների վերջին Չուխաճյանն ավարտել է արաբական հեքիաթի հիման վրա գրած «Զեմիրե» օպերան, որը բեմադրել են Կոստանդնուպոլսի ֆրանսիական (1891 թ.) և իտալական (1894 թ.) թատերախմբերը:
1896 թ-ին Չուխաճյանն ընտանիքով տեղափոխվել է Զմյուռնիա, որտեղ 1897 թ-ին ավարտել է «Ինդիանա» օպերան, սկսել երաժշտաթատերական նոր գործ, որը մնացել է անավարտ:
Չուխաճյանը հեղինակ է նաև բազմաթիվ սիմֆոնիկ, կամերային, դաշնամուրային ստեղծագործությունների, երգերի ու ռոմանսների («Գարուն»` ըստ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի, «Լոռա» և այլն):
«Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» օպերետի հիման վրա ռեժիսոր Արման Մանարյանը նկարահանել է «Կարինե» կինոնկարը (1967 թ.) :
Տիգրան Չուխաճյանի անունով Երևանում կոչվել են փողոց և երաժշտական դպրոց, որի առջև տեղադրված է նրա հուշարձանը:
Դպրոցական Մեծ Հանրագիտարան

Tags: հաղորդագրություն. միջոցառում
Subscribe
  • Post a new comment

    Error

    default userpic

    Your reply will be screened

    Your IP address will be recorded 

    When you submit the form an invisible reCAPTCHA check will be performed.
    You must follow the Privacy Policy and Google Terms of use.
  • 0 comments