«Լուսավոր ապագայի» նոր նախագծերից մեկը «Հոլանդերեն՝ ոչ հոլանդացիների համար»

Մեր հայրենակցուհի Մարիամ Կիրակոսյանի` Նիդերլանդներում գլխավորած «ԼՈՒՍԱՎՈՐ ԱՊԱԳԱ» (BRIGHT FUTURE) հասարակական կազմակերպությունը ողջ տարվա ընթացքում կիրականացնի ԵՎՐԱՄԻՈՒԹՅԱՆ «SOLIDARITY» նախագծեր (դրանցից երկուսին կանդրադառնանք հաջորդիվ)։

Նախագծերից մեկը կրում է «Հոլանդերեն՝ ոչ հոլանդացիների համար» խորագիրը և կիրականացվի Նիդերլանդներում միջազգային ընտանիքներում ապրող երեխաների համար (էքսպատներ, փախստականներ)։ Ամեն ամիս  «ԼՈՒՍԱՎՈՐ ԱՊԱԳԱ» հ/կ տարբեր ազգություններ ունեցող կամավորները Amstelveen-ում կիրականացնեն 5-8 տարեկան երեխաների համար հոլանդերեն լեզվի զարգացմանը նվիրված ակտիվություններ։ Տարբեր ոչ-ֆորմալ մեթոդներով երեխաները ոչ միայն կկատարալեգործեն հոլանդերեն լեզուն, այլ նաև հեշտացված  և խաղային տարբերակով կծանոթանան գիտությանը, շրջակա աշխարհին և բնությանը, կիրականացնեն տարատեսակ «գիտական» էքսպերիմենտներ։ (Իմիջիայլոց, նախագծում ներգրավված երիտասարդ կամավորներից շատերն ունեն մանկավարժական կրթություն և ոչ-ֆորմալ ուսուցման փորձառություն)։ 

Նախագիծը խոստանումնալից է։  

ՆԻԴԵՐԼԱՆԴԱԿԱՆ ՕՐԱԳԻՐՆ այն կպահի իր ուշադրության տակ և կներակայացնի հետագա ընթացքն ու արդյունքները։  

Սա առաջին նախագիծը չէ, որ «ԼՈՒՍԱՎՈՐ ԱՊԱԳԱ» հ/կ իրականացնում է ԵՎՐՈՊԱԿԱՆ ՄԻՈՒԹՅԱՆ հետ համագործակցությամբ։


Եթե միասնական ու համերաշխ լինենք դժվարություները հաղթահարելի են

Վեց օր առաջ` դեռ անցյալ տարի լրագրող Լիզա Ճաղարյանը հրապարակելով Արցախում մարտնչած ու արդեն համացանցում տարածված այս լուսանկարը, գրել էր.
«Չգիտեմ, թե ինչու, ոնց եղավ, որ բազմաթիվ հուզիչ ու սպանիչ լուսանկարների շարքում հենց սա դարձավ ինձ համար այս դժոխային պատերազմի խորհրդանիշը։
Գուցե բոլորիս հետապնդող «էս ի՞նչ արեցիք, էս ի՞նչ եք անում» հարցը ցավագին խոսո՞ւն է էս էրեխեքի աչքերի մեջ։
Գուցե հենց իրենց մեջ եմ տեսնում խաղաղության կարոտը, որ ռազմաշունչ պաթոսի տակ խեղդվում էր պատերազմի օրերին ու շարունակում է ընդհատ–ընդհատ շնչել մինչ օրս։
Գուցե մեղքի զգացո՞ւմն է տանջում ինձ, որ լուսանկարը տարածվեց Ֆեյսբուքում, բայց ոչ ոք չասաց` ովքեր են էս էրեխեքը, ոչ մեկս չգիտենք` որտեղ են հիմա, ինչ են անում, լողացա՞ն արդյոք, թոթափեցի՞ն պատերազմի փոշին իրենց վրայից, գրկեցի՞ն իրենց մայրերին...»
Այսօր նա մի քանի ժամ առաջ արդեն այսպիսի տողեր պետք է գրեր.
«« Այսպիսի ԼՈՒՅՍ բովանդակությամբ նամակ ստացա մի անուշիկ աղջկանից. «Նկարում եղբայրներս են. թեև շատ բաների միջով անցան, սակայն ողջ–առողջ հասան մեզ»»։
Կարճ ժամանակ անց լրագրողը մյուս լուսանկարը հրապարակեց, գրելով`
«Ավելի մանրամասն. մանկության ընկերներ են Աշոտն ու Լութոն (Լյուդվիգը)։ Ձախինը` Աշո՛տն է ավետաբերիս եղբայրը, բայց իր համար երկուսն էլ եղբայր են։
Է՞լ ինչ ասեմ։
Էլ բան չասեմ. տեսեք էլի...»
Այսօրվա օրով սա իսկապես մեզ և ձեզ բարի Ավետիս էր:
Համերաշխ ու հաշտ եղեք, ամուր այս տղաների պես և մենք ունակ կլինենք հաղթահարել ցանկացած դժվարություն:

Մահացել է ՀՄԸՄ-ի նվիրյալ Գառնիկ Մկրտչյանը



Նիդերլանդների Ալկմարի Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միությունը սրտի խոր կսկիծով գուժում է ՀՄԸՄ-ի վաստակաշատ նվիրյալ, ազգային գործերի անխոնջ և հավատավոր ասպետ՝ Գառնիկ Մկրտչյանի անժամանակ և խիստ ցավալի մահը (նկարում ձախից 3-րդը)։ ՀՄԸՄ բազմաթիվ մասնաճյուղեր է հիմնադրել եղբայր Գառնիկը, դրանց թվում էր Ալկմարի մասնաճյուղը, որի հիմնադրությանը անձամբ մասնակցեց և իր հոգատարությամբ միշտ մնաց մեր աջակիցը։ Հայ մարդու խորաթափանցությունը, ազնվությունը, խոհեմությունը, հայրական հոգատարությունը ճառագում էին եղբայր Գառնիկի աչքերից և որտեղ ոտք էր դնում բերում էր, սեր և ժպիտ, համբերություն և միասնականություն։ Շատ ափսոս, որ այլևս առիթը չենք ունենա վայելելու մեր ազնվագույն եղբորը, ընկերոջը, բայց նա հավերժ կմնա մեր սրտերում իր թողած անմահ բարի հուշերով։ Փառք քեզ սիրելի եղբայր, փառք քո գործին, որն անկասկած անմահ է և դեռ հազարավոր սերունդներ է դաստիարակելու Հայոց մեծագույն հաղթանակների համար։

Սուրբ Զատիկին ընդառաջ և Սուրբ Ծննդյան Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ Նիդ. հայկական եկեղեցիներում



Սուրբ Զատիկին ընդառաջ և Սուրբ Ծննդյան Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ Նիդ. հայկական եկեղեցիներում
Հայաստանյան Առաքելական եկեղեցիներում հունվարի 5-ին մատուցվելու է Սուրբ Ծննդյան Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ, որտեղ հնչելու է Քրիստոսի ծննդյան ավետիսը` «Քրիստոս ծնավ և հայտնեցավ, մեզ և ձեզ մեծ ավետիս»:
Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ տարվա ընթացքում մատուցվում է երկու անգամ` Սուրբ Ծննդյան և Սուրբ Հարության տոներին: Ըստ Հայ եկեղեցու՝ Սուրբ Ծննդյանը նախորդող մեկ շաբաթը պահոց շրջան է: Դեկտեմբերի 30-ից մինչև հունվարի 5-ի երեկոյան մարդիկ պահք են պահում: Այդ ընթացքում օգտագործվում է բացառապես բուսական ծագում ունեցող սնունդ: Սուրբ Ծննդյան տոնը սկսվում է հունվարի 5-ի երեկոյան և շարունակվում կեսգիշերից հետո:
Հունվարի 5-ի երեկոյան բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ: «Ճրագալույց» նշանակում է ճրագ՝ մոմ, վառել (լուցանել): Այդ օրը երեկոյան, մարդիկ եկեղեցում վառած ճրագներն իրենց հետ տուն են տանում: Այն խորհրդանշում է աստվածային լույսն ու օրհնությունը: Ճրագալույցը խորհրդանշում է նաև բեթղեհեմյան աստղի լույսը, որն առաջնորդեց մոգերին դեպի Հիսուս Մանուկը: Հունվարի 5-ին երեկոյան ժամերգությունը և Ճրագալույցի Ս. Պատարագը մատուցվելու է նաև Նիդերլանդների հայկական եկեղեցիներում:
---------------
Pontifical Legation of the Western Europe
Ինչու՞է Հայ Առաքելական Եկեղեցին Ծննդյան տոն հունվարի 6-ին նշում, այլ ոչ դեկտեմբերի 25-ին
Ավետարաններում  նշված չէ Քրիստոսի ծննդյան ճշգրիտ օրը եւ տարին: Սակայն շատ պատմական վկայություններ կան, նրա մասին որ նախկինում Սուրբ Ծննդյան եւ Մկրտության տոները միասին էին տոնում` հունվարի 6-ին։ Դա փոխվեց տարբեր պատճառներով, որոնցից մեկը՝ Բեթղեհեմի եւ Հորդանանի միմյանցից հեռու լինելն էր։ Մարդիկ ի վիճակի չէին լինում նույն օրը երկու վայրերն էլ այցելելու: Բացի այդ դեկտեմբերի 25-ին Հռոմեական կայսրությունում մեծ շուքով նշվում էր Արեւ աստծո տոնը: 330-ին Կոստանդին կայսրը առաջին անգամ պաշտոնապես հայտարարեց դեկտեմբերի 25-ը Հիսուսի ծննդյան օր: Այդպիսով «Անհաղթ Արեւի ծննունդ»-ը փոխարինվեց «Քրիստոնյա ծնունդով», շատ արագ տարածվելով Արեւելքում եւ Հռոմեական կայսրության ողջ տարածքում, բայց չհասնելով Հայաստան: Նախ, որովհետեւ  Հայաստանը Հռոմեական կայսրության մաս չէր կազմում, եւ երկրորդ՝ հայերը դեկտեմբերի 25-ին չունեին որեւիցե  հեթանոսական տոն։
Այսպիսով, հունվարի 6-ին մեր եկեղեցին նշում է Հիսուս Քրիստոսի Սուրբ Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոնը: Աստված մարդացավ եւ հայտնվեց մարդկանց: Քրիստոսի մկրտության ժամանակ տեղի է ունենում երկրորդ աստվածահայտնությունը: Այսպիսով, Քրիստոսի Ծննդյան եւ Մկրտության միջոցով հաստատված երկու աստվածահայտնությունները եկեղեցում տոնում են միասին։
Հունվարի 6-ի առավոտյան մատուցվում է Սուրբ Պատարագ, որից հետո` կատարվում է Ջրօրհնեքի կարգ (ըստ ավանդույթի` խաչը ջուրն իջեցնելը խորհրդանշում է Հիսուսի Հորդանան գետը մտնելը): Պատարագիչը խաչով, ապա մյուռոնով օրհնում է ջուրը եւ հավատացյալներն այդ ջրից տուն են տանում, որպես օրհնություն ու բուժիչ դեղ հիվանդների համար:
-----------
03.01.2021
Սուրբ Զատիկին ընդառաջ...
ԱԼՄԵԼՈ
----------
06.01.2021
Քրիստոս ծնաւ և յայտնեցաւ,
Ձեզ և մեզ մեծ աւետիս:
Christus is geboren en heeft Zich geopenbaard.
Groot nieuws voor u en ons.
Թող Փրկչի շնորհներով ու բարիքներով զարդարված լինեն ամենքիդ կյանքն ու ընտանիքները, և ձեզ հետ միշտ լինեն Աստծո պահպանությունն ու օրհնությունները:
Laat al uw levens en gezinnen versierd zijn met de gaven en goedheden van de Verlosser en moge Gods zegeningen en behoedzaamheid altijd met u zijn.
------------------------
Surp Karapet- Armeens Apostolische Kerk Maastricht
ՕՐՀՆՅԱԼ Է ՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՔՐԻՍՏՈՍԻ։
ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ, ՀԱՎԱՏՔ, ԱՂՈԹՔ, ՀՈՒՅՍ, ՍԵՐ, ՈՂՈՐՄՈՒԹՅՈՒՆ, ԵՂԻՑԻ ԼՈՒՅՍ, ՀԱՄԵՐԱՇԽՈՒԹՅՈՒՆ, ԲԱՐԵՊԱՇՏՈՒԹՅՈՒՆ, ԲԱՐԵԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆ՝
այս եմ իմ հայ ազգին և ողջ մարդկությանը ցանկանում Սուրբ Ծննդյան տոնի առթիվ։
Արդեն 2021 տարի այս օրը ամբողջ աշխարհին ավետվում է մեր տեր ու փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի հրաշափառ ծնունդը։
Սուրբ Ծնունդը բոլոր տոների սկիզբն ու հիմքն է։ Այս օրը քրիստոնյաներիս համար իմաստավորվում է նոր կյանքով, փրկության հույսով։ Սուրբ Ծննդյան օրվա առթիվ , շնորհավորելով իմ սիրելի հայ ազգին, ցանկանում եմ, որ աղետալի պատերազմի հետևանքով ստացած ծանր կորուստները արժեվորելով, մեր հերոսների հիշատակը հարգելով, ազգովի միաբանվենք, համերաշխ դառնանք, ինչպես պատերազմի օրերին էինք և միասին փորձենք գտնել մեր խնդիրների լուծումները։
ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՍՈՒՐԲ ԾՆՈՒՆԴ

Ինչու՞ տեղի ունեցավ 44-օրյա պատերազմը եւ ինչու՞ հնարավոր չեղավ խուսափել դրանից

Հանրության հիմնական մասի համար հարցերի հարցը թերեւս հետեւյալն է. ինչու՞ տեղի ունեցավ 44-օրյա պատերազմը եւ ինչու՞ հնարավոր չեղավ խուսափել դրանից: Այս հարցի ամենաուղիղ պատասխանը կարելի է ձեւակերպել այսպես. պահը, երբ ԼՂ հարցում որեւէ իրադարձություն պետք է տեղի ունենար, հասունացել էր: Ի՞նչ հիմք կա նման պնդում անելու համար:
Վերջին տասը տարվա ընթացքում մի քանի առանցքային հանգրվաններ են եղել ԼՂ հարցի կարգավորման բանակցություններում: Առաջինը կազանյան գործընթացն էր, որով ենթադրվում էր, որ տարածքները 5+2 բանաձեւով պետք է հանձնվեն Ադրբեջանին, Արցախը պիտի ստանար միջանկյալ կարգավիճակ, իսկ վերջնական կարգավիճակը պիտի ստանար փախստականների վերադարձից հետո տեղի ունենալիք հանրաքվեի միջոցով:
Բայց տեղի ունեցավ անկանխատեսելին (՞) 2011 թվականի հունիսի 24-ին Իլհամ Ալիեւը հրաժարվեց ստորագրել կազանյան փաստաթուղթը, հարուցելով Սերժ Սարգսյանի տարակուսանքը, ով 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին «Ռոսիա» հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում կազանյան փաստաթղթի ճակատագրի մասին խոսելով հայտարարեց, որ Հայաստանը պատրաստ էր Ադրբեջանին հանձնել 7 շրջանները, բայց Ադրբեջանը ուզում է ավելին:
Ավելի՞ն: 2011-ին Հայաստանը պատրաստ էր հանձնել 7 շրջանները իսկ Ադրբեջանը ուզում է ավելի՞ն: Իսկ ի՞նչը կարող է լինել ավելին: Կազանյան փաստաթղթի չստորագրումով Իլհամ Ալիեւը տվել է այդ հարցի պատասխանը. նախեւառաջ Ղարաբաղի կարգավիճակը, այսինքն՝ Ադրբեջանի կազմից դուրս Ղարաբաղի կարգավիճակի բացառումը: Սա դեռ 2011 թվականին: Դրանից հետո Ադրբեջանի ախորժակը ավելի է բացվել եւ սրա վկայությունն է դառնում այն, որ 2013 թվականից իրավիճակը շփման գծի երկայնքով եւ հայ-ադրբեջանական սահմանին աննախադեպ կերպով սրվում է:
Սահմանային լարումը մեծանում է 2014, 2015 թվականների ընթացքում եւ սա տեղի է ունենում աշխարհաքաղաքական «բարենպաստ» պայմաններում:
Սիրիայում եւ Ուկրաինայում տեղի ունեցող իրադարձությունների պատճառով Ռուսաստան-Արեւմուտք հարաբերությունները սրվում են, Ռուսաստանը հայտնվում է պատժամիջոցների ներքո: Եւ եթե մինչ այդ Ռուսաստանի համար առաջնային թեժ կետը Հարավային Կովկասն էր, 2015 թվականի դրությամբ ավելանում են Ղրիմը, Դոնբասը, Սիրիան: Բոլոր այս տեղերում Ռուսաստանի պատասխանատվությունը աճում է եւ որքան էլ գերտերություն, ՌԴ կարողություններն անսահմանափակ չեն:
Ադրբեջանն օգտվում է ստեղծված հնարավորությունից եւ ավելի բարձր հայտարարում Ղարաբաղի հարցը ռազմական ճանապարհով լուծելու իր մտադրությունների մասին: Այս պայմաններում Ռուսաստանը կանգնում է բավականին դժվար կացության առաջ, հասկանալով, որ Հարավային Կովկասը կայուն պահելու նախկին գործիքակազմը վերանայման կարիք ունի:
2013-ին ծնվում եւ 2015-ին վերջնականորեն ձեւակերպվում են հիմա արդեն հանրահայտ ռուսական առաջարկները, որոնք նախատեսում են 7 տարածքների վերադարձը Ադրբեջանին՝ 5+2 բանաձեւով, փախստականների վերադարձ, ռուս խաղաղապահների տեղակայում: Առաջարկությունների փաթեթը որեւէ կերպ չէր անդրադառնում Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցին, շրջանցում էր այդ հարցը:
Այս առաջարկները հայկական կողմին ներկայացվում են 2016 թվականի հունվարին: Հայկական կողմը մերժում է այն, 2016 թվականի ապրիլին տեղի է ունենում ապրիլյան քառօրյա պատերազմը: Այս իրադարձությունից ամիսներ անց Սերժ Սարգսյանը հրապարակային խոսում է 80-ականների զենքերի մասին, իսկ մեկուկես տարի անց հրապարակային խոստովանում, որ Հայաստանը դեռ 2011 թվականին պատրաստ էր թողնել 7 տարածքները, բայց Ադրբեջանն ուզում է ավելին:
Ֆորմալ առումով 2016 թվականից հետո էլ բանակցային գործընթացը շարունակում է տեղի ունենալ Մադրիդյան սկզբունքների կամ դրանց կոնֆիգուրացիայի հիման վրա, բայց ռուսական առաջարկները կան, գոյություն ունեն եւ նրանց ներկայությունը զգացվում է ամենուր, առնվազն այն տրամաբանությամբ, որ 7 տարածքների հանձնումը 2018 թվականի դրությամբ բանակցային գործընթացի հիմնական, եթե ոչ միակ թեման է:
Ինչ վերաբերում է ԼՂ կարգավիճակին, ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահությունը արդեն տեղավորվել է այն տրամաբանության մեջ, որ այդ հարցը քննարկելի է այնքանով, որքանով քննարկելի է Ադրբեջանի համար: Բոլոր համանախագահները համակերպվել են այս մտքի հետ եւ ռուսական առաջարկները ըստ էության համանախագահության առաջարկներն են: Կրակին յուղ է լցնում նաեւ Թուրքիան, ում ձեռքերը ազատվել են եւ նույնիսկ ավելի են երկարել ֆուտբոլային դիվանագիտության ձախողումից հետո, եւ նա տարածաշրջանի կայունության միակ նախապայմանը համարում է 7 շրջանների հանձնումը:
Ադրբեջանն իր հերթին շարունակում է հայտարարել, որ ԼՂ որեւէ կարգավիճակ Ադրբեջանի կազմից դուրս քննարկելի չէ եւ ռուսական առաջարկների ի հայտ գալուց հետո ավելի է սրում դիրքորոշումը՝ ԼՂ որեւէ կարգավիճակ այս փուլում քննարկելի չէ: Թող այդ հարցին անդրադառնան հաջորդ սերունդները: Այս իրավիճակում ենք ըստ էության ժառանգել Լեռնային Ղարաբաղի հարցի բանակցային գործընթացը:
հանձնվե՞լ, թե չհանձնվել
Վարչապետի պաշտոնում ԼՂ հարցի շուրջ բանակցային գործընթացի էությանն ու նրբություններին ծանոթանալը ինձ հանգեցրեց մի մտքի. բանակցային գործընթացը 1994 թվականի մայիսի 12-ի զինադադարի կետից նահանջի մի մեծ գործընթաց է: Տխուր է արձանագրել, բայց բանակցային ողջ գործընթացում հայկական կողմը ոչ մի հաջողություն չի ունեցել, դա անհաջողությունների մի երկար պատմություն է: Այդ պատմությունը ունի մի քանի նշանային կետեր. առաջինը 1996 թվականի Լիսաբոնի գագաթաժողովն է, որտեղ արձանագրվեց մեր միայնությունը աշխարհում, հաջորդը Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչների դուրսմղումը բանակցային գործընթացից, որը ԼՂ հարցը աստիճանաբար տեղավորեց Հայաստան-Ադրբեջան տարածքային վեճի տրամաբանության մեջ, հաջորդը բանակցային այնպիսի տրամաբանության հաստատումը, որով 7 տարածքների հանձնումը Ադրբեջանին համարվում էր բանակցային գործընթացի առաջնային նպատակ, հաջորդը Ադրբեջանի հրաժարումը Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի քննարկումից, հաջորդը ռուսական առաջարկները, որոնց առանցքային պրոբլեմը Արցախի կարգավիճակի դուրս մղումն է բանակցային օրակարգից:
Բանակցային 23-ամյա գործընթացում հայկական կողմի միակ հաջողությունը ժամանակն էր, որն, իհարկե, էական հաջողություն կլիներ, եթե այդ ժամանակը հնարավոր լիներ աշխատեցնել մեր օգտին: Բայց 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմով, երբ արձանագրվեց, որ Հայոց բանակը հաղթանակից 22 տարի անց կռվում է 80-ականների զենքերով, ժամանակ ձգելու դարաշրջանը նույնպես ավարտվեց: Ոչ այս փաստի բերումով, իհարկե, այլ այն հանգամանքով պայմանավորված, որ միջազգային սաստկացող կոնյունկտուրայի պայմաններում Ռուսաստանն արդեն հոգնել էր մեղադրանքներից, թե իրականում նա ոչ թե հարցի կարգավորման, այլ ձգձգման կողմնակից է:
Նման պայմաններում մեր առաջ պարզ ընտրություն էր դրված՝ տեղավորվել վերը նկարագրված տրամաբանության մեջ եւ անցնել տարածքների հանձնման գործընթացին, որոնք պայմանականորեն անվանվում էին «առարկայական բանակցություններ» կամ փորձել փոխել բանակցային տրամաբանությունը:
Հենց այս խնդրի լուծմանն էին ուղղված մեր գործողությունները 2018 թվականից ի վեր եւ գործընթացը գագաթնակետին հասավ 2019 թվականի մարտի 12-ին Ստեփանակերտում տեղի ունեցած Հայաստանի եւ Արցախի անվտանգության խորհուրդների համատեղ նիստում, որտեղ հանդես եկա Արցախի իշխանությունների հետ համաձայնեցված ծրագրային ելույթով:
Այդ ելույթի թեզերը հետեւյալն էին. բանակցային գործընթացում Արցախի ներկայացուցիչների մասնակցության հարցը պետք է լինի մեր օրակարգում, Մադրիդյան սկզբունքները պետք է ունենան միասնական մեկնաբանություն, որովհետեւ Ադրբեջանն այն յուրովի է մեկնաբանում, Հայաստանը յուրովի, ինչը գործընթացը դարձնում է անարդյունավետ, եւ հետո՝ հասարակություններին պետք է պատրաստել խաղաղության եւ Ղարաբաղի հարցի որեւէ լուծում պետք է ընդունելի լինի Հայաստանի ժողովրդի համար, Արցախի ժողովրդի համար, Ադրբեջանի ժողովրդի համար: Առաջարկվող օրակարգը, սակայն, ամենեւին էլ բանակցային պրոցեսը շարունակելու նախապայման չէին, այլ այն արդյունավետ դարձնելու՝ մեր պատկերացումների շարադրանք:
Այս բոլոր կետերն ունեին սկզբունքային նշանակություն: Արցախի դուրսմղումը բանակցային գործընթացից եւ բանակցությունները Հայաստան-Ադրբեջան հարթություն տեղափոխելը սպառնալիք էր ստեղծում առաջին հերթին Հայաստանի համար, որովհետեւ հենց այս հանգամանքն օգտագործելով էր Ադրբեջանը Հայաստանին օկուպանտի պիտակ կպցնում: Եւ հետո՝ նման ֆորմատը ինքնին նենգափոխում էր Ղարաբաղի հարցի էությունը, այն տեղավորելով Հայաստան-Ադրբեջան տարածքային վեճի տրամաբանության մեջ:
90-ականների երկրորդ կեսին սա Հայաստանի ամենամեծ եւ աղետալի դիվանագիտական վրիպումն էր, որն ի դեպ, կարելի էր եւ թույլ չտալ: Այն ժամանակ, այո, Հայաստանը կարող էր հրաժարվել առանց Ղարաբաղի բանակցելուց, որովհետեւ Ադրբեջանը պատրաստ չէր պատերազմի, դուրս չէր եկել պարտության շոկից եւ նույնիսկ բանակցային գործընթացի կասեցումը չէր կարող էական սպառնալիքներ ստեղծել Հայաստանի եւ Արցախի համար: Լեռնային Ղարաբաղի ներկայացուցիչներին բանակցություններից դուրս թողնելով մենք չէինք էլ գիտակցում, որ փոքրացնում ենք Արցախի ինքնորոշման հնարավորությունները, որովհետեւ «օկուպացված տարածքի» ինքնորոշումը ո՞րն է, նման բան ի բնե լինել չի կարող:
Նաեւ այս էր պատճառը, որ 2000-ականների առաջին կեսի բանակցային կուլմինացիան դարձավ «տարածքների փոխանակման» կոնցեպտը, ասենք՝ Մեղրին Ղարաբաղի դիմաց...
Պակաս կարեւոր չէր նաեւ Մադրիդյան սկզբունքների պարզաբանման հարցը: Ճիշտ է, կազանյան մերժումով, Ադրբեջանը վիժեցրել էր Մադրիդյան սկզբունքները, բայց ֆորմալ առումով դրանք դեռեւս գոյություն ունեին, եւ Ադրբեջանը մեկնաբանում էր, թե Մադրիդյան սկզբունքները նշանակում են, թե Արցախի հայությունը կարող է ինքնորոշվել միայն Ադրբեջանի կազմում: Հայաստանը հակառակն էր պնդում, ինչը նշանակում էր, որ Մադրիդյան սկզբունքները ոչ թե հարցի կարգավորման բանաձեւ են, այլ անհասկանալի ինչ-որ բան:
Եւ հաջորդը՝ հանրային դիսկուրսի առումով հանդես եկա բավականին կառուցողական բանաձեւով, հրապարակային պնդելով, որ ԼՂ հարցի որեւէ լուծում պետք է ընդունելի լինի նաեւ Ադրբեջանի ժողովրդի համար: Այս ամենի նպատակը ԼՂ հարցի բանակցային գործընթացը դուրս բերելն էր տարածքներ հանձնելու պրիմիտիվ տրամաբանությունից: Եւ հենց այստեղ էր ձախողումը, որովհետեւ պարզվեց՝ 2016-ին շարժված գնացքը կանգնեցնել հնարավոր չէ: Հիմա շատերն են ասում, թե այդ գնացքը հնարավոր էր կանգնեցնել ռուսամետ քայլերով եւ ռուսամետ քաղաքականությամբ, իբր մեր կառավարությունը ուղիղ հակառակն է արել: Իրականությունը, սակայն, բոլորովին այլ է, եւ այսպես խոսողները չեն նկատում այնպիսի շրջադարձային քայլեր, ինչպիսին Սիրիա ականազերծողներ եւ բժիշկներ գործուղելու ՀՀ կառավարության՝ 2019 թվականին կայացրած որոշումը:
խելամտության կանխավարկած
Սկզբունքային հարց է, իհարկե, թե ինչքանով է խելամիտ փորձել դիմադրել «շարժված» եւ արագություն հավաքած «գնացքին»: Իսկ ո՞րն է հակառակը: Հակառակը տարածքների հանձնումն է՝ ըստ էության ոչնչի դիմաց: Հիմա, իհարկե, հետահայաց կարելի է ասել՝ դա ավելի լավ է, քան այն ինչ ունենք, առնվազն մարդկային հազարավոր կյանքեր փրկած կլինեինք: Բայց՝ հետահայաց: Հետահայաց՝ այդ նույնը կարելի էր անել 1997-ին, 2004-ին, 2011-ին, 2016-ին ի վերջո: Այո, կարելի էր անել նաեւ 2020-ին: Բայց ինքներս մեզ ի՞նչ փաստարկով էինք համոզելու: Որ կպարտվենք պատերազմու՞մ: Այս փաստարկը, իհարկե, կար:
Բայց 2020թ. հուլիսյան մարտերը էական ազդեցություն ունեցան իրադրության գնահատականի վրա: Ճիշտ է՝ մարտական գործողությունների մասշտաբը հետագա պատերազմի համեմատ չափազանց փոքր էր, բայց հուլիսյան մարտերում ներգրավված էին ադրբեջանական էլիտար ստորաբաժանումները, իսրայելական անօդաչու թռչող սարքեր, եւ մեր բանակը ոչ միայն դիմակայեց, այլեւ մարտական դիրքում եւ մարտերի ընթացքում մենք ոչ մի զոհ չունեցանք, ոչ մի զոհ: Մեր զոհերը թիկունքում էին նահատակվել:
Հուլիսյան մարտերը, իհարկե, բացասական դեր նույնպես խաղացին այն իմաստով, որ Ադրբեջանը հասկանալով, որ միայնակ չի կարողանալու ռազմական հաջողություն ունենալ՝ Թուրքիային եւ սիրիացի վարձկաններին ներգրավելու որոշում կայացրեց: Հենց այստեղ էր վճռական պահը, որտեղ մենք պետք է միակողմանի զիջումների գնալու որոշում կայացնեինք: Դեռ մինչեւ հուլիսյան դեպքերը անընդհատ կարծրացող ադրբեջանական ռիտորիկան այլ տարբերակ չէր թողնում:
Ի դեպ, Ադրբեջանի հակահայկական քարոզչությունը այն միակ անփոփոխ գործոնն էր, որ գոյություն ուներ վերջին 15 տարվա ընթացքում: Հայատյացությունը, Ղարաբաղն աներկբա ադրբեջանական համարելը, զենքի ուժով հարցը լուծելու շարունակական քարոզչությունը հասել էին գագաթնակետին:
Նույնիսկ այս պայմաններում բանակցային գործընթացը շարունակվում էր, այնքանով որքանով թույլ էր տալիս կորոնավիրուսի համավարակը: ԱԳ նախարարը անընդհատ քննարկումների մեջ էր համանախագահողների հետ: Բայց ըստ էության Ադրբեջանը չէր մտնում բանակցությունների մեջ, հստակ ցույց տալով, որ իր համար բանակցային նպատակը առաջվա նման շարունակում է մնալ առանց նախապայմանների տարածքների հանձնումը:
Եթե մենք ասեինք համաձայն ենք, պատերազմը իհարկե կկանխվեր: Պատերազմը նման պայմաններում կարող էինք նաեւ կանգնեցնել, ինչի մասին հայտարարեցի պատերազմի մեկնարկի առաջին օրը՝ Ռազմական դրության կապակցությամբ ԱԺ-ում հրավիրված հատուկ նիստում: Նման տարբերակը, սակայն, ոչ միայն ինձ համար ընդունելի չէր, այլեւ այդ օրերին չլսեցի որեւէ ձայն, որ հենց այդպես էլ պետք է վարվել:
Սրան, իհարկե, հանրահայտ հակափաստարկ կա. մյուսները, հանրությունը չէին տիրապետում կամ չէին կարող տիրապետել այն տեղեկատվությանը, որ վարչապետն էր տիրապետում եւ ուրեմն՝ վարչապետը իր իմացած տեղեկատվության հիման վրա պետք է որոշում կայացներ։
Ճիշտ փաստարկ է, եւ իմ տիրապետած տեղեկատվությունը այն մասին էր, որ իրադրության լիցքաթափումը կամ պատերազմը կանգնեցնելը հնարավոր չէ առանց Արցախի ու Հայաստանի համար աղետալի հետեւանքների։ Եւ ուրեմն, որոշումն էր՝ պայքարել այդ աղետալի հետեւանքների դեմ։ Արդյունքում ավելի աղետալի հետեւանքնե՞ր ունեցանք։ Գուցե։
Բայց այն մյուս աղետի հնարավոր մասշտաբները գիտենք տեսականորեն։ Հիմա չգիտենք, թե այն մյուս աղետը գործնականում ինչպիսին էր լինելու, ինչպես այն ժամանակ չգիտեինք այս մի աղետի գործնական պարամետրերը։
Միայն գիտենք, որ Շուռնուխի գյուղապետի «լայվերը» հաստատապես ներկա էին լինելու բոլոր սցենարներում, որովհետեւ Ղուբաթլուի շրջանը Ադրբեջանին էր հանձնվելու վերը նկարագրված բոլոր սցենարներում, Շուռնուխի ու Որոտանի 20 տների շուրջ սահմանային վեճը նույն կերպ ծավալվելու էր: Բայց հիմա մենք գիտենք, որ մինչեւ Շուռնուխի սահմանագծին հասնելը պայքարել ենք ամեն թիզ հողի համար:
Խաղաղ հանձնման սցենարի ժամանակ է՞լ էինք պայքարելու: Ուրեմն՝ պատերազմը սկսվելու էր ոչ թե Հորադիզի, այլ Շուռնուխի մատույցներում։ Այս սցենարով պատերազմը Շուռնուխի մատույցներում գոնե ավարտվել է, չնայած՝ հիմա ոմանք ջանք չեն խնայում, հնարավոր եւ անհնար ամեն ինչ անում են, որ Շուռնուխի մատույցներում պատերազմը նորից սկսվի։
Գիտեմ, որ հոդվածի այս հատվածին բավական ճշմարտանման փաստարկ են բերելու, թե հողերի խաղաղ, բանակցային հանձնման պարագայում մեր բանակցային դիրքերը շատ ավելի ամուր էին լինելու, որովհետեւ մենք հանդես էինք գալու հաղթողի դիրքերից եւ կարող էինք ստանալ ավելին: Շատ լավ, կարող էինք՝ ստանայինք նախկինում, երբ Ադրբեջանը ռազմական առումով շատ ավելի թույլ էր: Հաղթողի դիրք ունեինք, բանակցային գործընթացի ողջ պատմության ընթացքում որեւէ անգամ օգտագործեինք հաղթողի այդ դիրքը որեւէ կոնկրետ արդյունք ապահովելու համար:
Հոդվածի մինչ այս շարադրված տրամաբանությանը հայտնի այլ հայտնի «հակափաստարկներ» էլ կան: Ոմանք պնդում են, թե իրենք գիտեին բանակցությունների հաղթական շարունակման սցենար եւ պատրաստվում էին այդ սցենարը կյանքի կոչել 2018 թվականին եւ դրանից հետո: Սա ընդհանրապես ցինիզմի գագաթնակետն է:
Այսինքն՝ Ռուսաստանը եւ մյուս համանախագահները իրենց առաջարկած պլանից հրաժարվելու՞ էին, համանախագահներն էլ համաձայնվելու էին ի հեճուկս Ադրբեջանի Ղարաբաղի անկախությունը ճանաչե՞լ: Եւ կրկին՝ այդպիսի հաղթական պլան իրագործող էիք, Կազանում իրագործեիք, եթե այդքան հաղթական պլան իրագործող էիք, այնպես անեիք, որ ռուսական պլան չստեղծվեր եւ սեղանին չդրվեր, եթե այդքան պատերազմ կանխող էիք, 2016 թվականի ապրիլյան պատերազմը կանխեիք, կամ մինչեւ 2018 թվականի հեղափոխությունը ձեր հաղթական բանակցությունների պլանն իրագործեիք: Թե՞ պիտի փաստարկեք, որ 5 շրջանները հանձնելու էինք, երկուսը պահելու՝ ԼՂ կարգավիճակի հետ փոխկապակցելու համա՞ր: Տրամաբանական փաստարկ է: Բայց ինչու՞ պիտի Ադրբեջանը 2018 կամ 20 թվականին համաձայներ նրան, ինչի հետ կտրականապես համաձայն չէր 2011-ին երբ Կազանում հրաժարվեց ստորագրել ԱԳ նախարարների մակարդակով համաձայնեցված փաստաթուղթը: Այն ժամանակ, հիշեցնեմ, Ադրբեջանը շատ ավելի քիչ էր պատրաստ պատերազմին:
Մեկ ուրիշ ցնցող մեղադրանք էլ ի հայտ եկավ վերջին շրջանում, թե ես իմ հայտարարություններով Ադրբեջանին զրկել եմ բանակցություններով արդյունքի հասնելու որեւէ հույսից, ինչով պատերազմը դարձրել եմ անխուսափելի: Խնդրում եմ ուշադիր կարդացեք այս միտքը: Ուրեմն՝ ստացվում է, որ բանակցային գործընթացի ողջ իմաստն ու նպատակը, որ մարդիկ 20 տարի վարել են, եղել է Ադրբեջանին հույս տալը, որ ինքը բանակցություններով կարող է հասնել նրան, ինչին ուզում է հասնել պատերազմի միջոցով:
Հենց սա՛ եմ ասում: Ասում եմ, որ 20 տարի վարած բանակցությունների նպատակը Ադրբեջանին հույս տալն է եղել, ես էլ փաստորեն Ադրբեջանին հուսախաբ անողը դարձա՝ մինչ այդ նրան տված հույսերի ֆոնին: Ադրբեջանին հույս տալու ռազմավարությունը վերջը ինչո՞վ էր ավարտվելու ու ե՞րբ: Մենք հույս էինք տալիս Ադրբեջանին, իսկ նա զենք էր գնում՝ զուգահեռաբար միջազգային տարատեսակ ատյաններում արձանագրելով ԼՂ հարցը իր տարածքային ամբողջականության շրջանակներում լուծելու «միջազգային խոսույթը»:
վերջաբան
Ըստ էության սա պատմության այն հատվածն էր, թե ինչու սկսվեց 44-օրյա պատերազմը, ինչ հանգամանքների բերումով: Բայց իհարկե, կարեւոր է խոսակցությունը պատերազմի ընթացքի, հաղթանակի հնարավորությունների ու պարտության պատճառների, նոյեմբերի 9-ի հայտարարության ստորագրման, ետպատերազմական իրադարձությունների եւ ամենակարեւորը՝ Հայաստանի եւ Արցախի ապագայի մասին: Ըստ անհրաժեշտության՝ այդ թեմաներին անդրադարձ կրկին կունենամ: Եթե պարզվի, որ հոդվածը դեռ ընդունելի ժանր է մեր հանրության համար, հնարավոր է նաեւ հենց հոդվածների տեսքով: Ժամանակը ցույց կտա: Հասկանում եմ նաեւ, որ այս հոդվածը հիասթափեցնող է բոլոր նրանց համար, ովքեր հոգնել են անցյալի շուրջ քննարկումներից եւ ուզում են տեսնել ապագան: Բայց մոտիկ ու ոչ այնքան մոտիկ անցյալի մասին այսպիսի խոսակցությունը կարեւոր է ապագայի շուրջ լիաթոք խոսակցություն սկսելու համար:
ՆԻԿՈԼ ՓԱՇԻՆՅԱՆ
ՀՀ վարչապետ

Այս Նոր Տարին թող թող նոր հույսեր ու հաջողություններ բերի բոլորին

Այս Նոր Տարին թող թող նոր հույսեր ու հաջողություններ բերի բոլորին:  Անձնական ու աշխատանքային հաջողություններ, ընտանեկան երջանկություն, ամուր կամք` դժվարին վիճակը  թոթափելու ու նոր ձեռքբերումներով  առաջ շարժվելու, նոր կյանք կառուցելու համար:

Փառք ու հիշատակ մեր լուսե տղաներին, որոնք  անմահ են և որոնց պարտք ունենք` հայրենիքը նրանց պես արժանապատիվ պահելու...

 Տարեմուտի կապակցությամբ դեսպան Տիգրան Բալայանը ուղերձ է հղել մեր հայրենակիցներին

Մինչ այդ` դեսպանը հարցազրույց էր տվել  մեր լրատվամիջոցին:

Սիրելի Հայրենակիցներ, 

«Երկու օրից ավարտվելու է աշխարհասփյուռ հայության համար պատուհասի վերածված տարին։ 

Չնայած բոլոր բարդություններին և արհավիրքներին նիդերլանդահայությունը ցուցադրեց կազմակերպվածության, գթասրտություն, Հայրենքինին  աջակցելու ու անմնացրոդ նվիրվելու դասագրքային օրինակներ։ 

Թե քաղաքական, թե հումանիտար օժանդակության բնագավառներում ձեր կողմից արձանագրված արդյունքները առավել քան տպավորիչ են և հնարավոր են դարձել միասնականության շնորհիվ։  

Հայաստանի նորագույն պատմության ընթացքում ունեցել ենք նահնաջներ, դրանց մի մասը հենց նահանջ տարիներին՝  1992, 1996, 2016, 2020։ Այնուամենայնիվ կարողացել ենք, սթափվել, ուժ գտնել, համախմվել ու գնալ առաջ։ 

Համոզված եմ, որ հիասթափեցնող իրողությունները չպիտի թևաթափ անեն ու անգործության մատնեն մեզ, չպիտի ստիպեն մոռանալ մեր հազարավոր նահատկների հիշատակը և երազները, ուստի խնդրում եմ գալիք տարում կրկնակի եռանդով և նվիրվածությամբ աշխատել մեր համազգային նպատակների իրագործման ուղղությամբ, որ համոզված լինենք, որ Հաղթանակը մերն է լինելու։» 

 Հարգանքով,

Հաագայում ՀՀ դեսպանություն


2021-ի տարեմուտին ցանկանում եմ մաղթել ձեզ, ձեր ընտանիքին և հարազատներին քաջառողջություն և ամենալավն ու բարին

Մաթո Հախվերդյան

Abovian Centre 

2020 թվականին մենք բոլորս էլ ապրեցինք դաժան ու դժվար օրեր, շաբաթներ, ամիսներ, թե համավարակի և թե հատկապես մեր հայրենիքում տեղի ունեցած ահավոր արհավիրքի պատճառով։ Կյանքում լինում են փորձություններ, անհաջողություններ և երջանկության պահեր։ Ամենայն գոհունակությամբ կարող ենք արձանագրել, որ հայ ժողովրդին վրա հասած պատուհասի ժամանակ մեր «Աբովյան» միության ժողովուրդը և մեզ աջակցող Հոլանդահայ կազմակերպությունների ֆրդերացիայի (FAON-ի) անդամները ցուցաբերեցին օրինակելի միասնականություն և պայքարի ու համագործակցության անկոտրում ոգի համարյա բոլոր ասպարեզներում` սկսած մարդասիրական և ռազմաճակատին նյութական օգնությունից մինչև շարունակական բողոքի ցույցեր հոլանդական և եվրոպական կառույցների մոտ։

Անկախ Հայ-ադրբեջանական պատերազմի արդյունքներից, աներկբա կարելի է ասել, որ այս պայքարում բարոյական հաղթանակը մերն է։

Նիդերլանդներում ՀՀ դեսպան պարոն Բալայանի և մեր կառույցի հետևողական ջանքերի շնորհիվ այս երկրի իշխանության բարձրագույն մարմինը` խորհրդարանը (Tweede Kamer) քննարկեց և տասից ավելի հայանպաստ բանաձևեր ընդունեց դատապարելով ադրբեջանական դաժանություննրը և պատերազմական ոճրագործություններն Արցախի և հայ ժողովրդի և նկատմամբ։ Միաժամանակ աշխատանքներ են տարվել նաև հայ ռազմագերիների վերադարձի ուղղությամբ։

Հարգելի հայրենակիցներ, սիրելի ընկերներ, այսօր Հայաստանը և Արցախը կանգնած են նոր մարտահրավերների առաջ, որոնք պահանջում են մեր բոլորի ջանքերը, ներդրումը և օգնությունը։ Ես հավատում եմ մեր «Աբովյան» միության և FAON-ի անդամների անմնացորդ հոգատարությանը հայրենիքի նկատմամբ և վստահ եմ, որ այստեղ տիրող համերաշխությունը և միասնությունը կառաջնորդեն մեզ իրականացնելու հայրենանպաստ առաջադրանքները։ Դա կլինի մեր հարգանքի տուրքը պատերազմում զոհված մեր քաջարի զինվորների հիշատակին։

Թող 2021 թվականը լինի խաղաղության, բարգավաճման, ստեղծագործ մտքի զարգացման և նորանոր ծրագրերի իրականացման տարի։

ՎԱՂՎԱ ՕՐՎԱ ՀԱՎԱՏԻ ՍՊԱՍՈՒՄՆԵՐՈՎ


Ափսոսանքի, հույսի, հավատի, սպասումի ու վաղվա օրվա լավագույն ցանկություններով  էր լեցուն «Նիդերլանդական օրագրի» այս վերջին շաբաթվա` Ամանորի փոստը: Անցածը վերաիմաստավորելու ու կյանքը նորովի կառուցելու տեսլականը, լավատեսությունը մեր հոգու անբաժանելի մասնիկը պետք է լինեն ապագայի բոլորիս գործունեության հիմքում:
«Չնայած բոլոր բարդություններին և արհավիրքներին նիդերլանդահայությունը ցուցադրեց կազմակերպվածության, գթասրտության, Հայրենքինին  աջակցելու ու անմնացրոդ նվիրվելու դասագրքային օրինակներ, կարդում ենք Նիդերլանդներում Հայաստանի դեսպանությունից մեզ ուղարկած ուղերձում:
Թե քաղաքական, թե հումանիտար օժանդակության բնագավառներում ձեր կողմից արձանագրված արդյունքները` ասվում է մեզ հղված նամակում, առավել քան տպավորիչ են և հնարավոր են դարձել միասնականության շնորհիվ։  Հիասթափեցնող իրողությունները չպիտի թևաթափ անեն ու անգործության մատնեն մեզ, չպիտի ստիպեն մոռանալ մեր հազարավոր նահատկների հիշատակը և երազները, ուստի  գալիք տարում կրկնակի եռանդով և նվիրվածությամբ պիտի աշխատենք մեր համազգային նպատակների իրագործման ուղղությամբ`  համոզված լինելու  համար, որ հաղթանակը մերն է լինելու»:
Մինչ այդ էլ` Տարեմուտի առիթով, դեսպան  Tigran Balayan- ը արժևորել էր  դեսպանության ու «Նիդերլանդական օրագրի» միջև համագործակցությունը, կարևորել վերջինիս համախմբող դերը:
Հայ Բարեգործական Ընդհանուր Միության ( AGBU ) նամակում կարդում ենք.
«2020 թվականը արտառոց և դժվարին էր: Այն կտրուկ փոխել է մեր ապրելակերպը և աշխարհը տեսնելու ձևը, բայց նաև ստեղծել է նոր հնարավորություններ:
2020 թ.-ին ՀԲԸՄ Հայկական վիրտուալ քոլեջը նախաձեռնել է բազմաթիվ աննախադեպ նախագծեր ՝ ՀՎՀ ուսումնական գոտուց մինչև հայկական վիրտուալ կամուրջ, և Համահայկական շախմատի մրցաշարից մինչև Կրթության համահայկական առցանց ֆորում: Միևնույն ժամանակ, մենք հավատարիմ մնացինք տարեկան գործունեության 30 հիբրիդային դպրոցների և ավելի քան 1750 նոր էլեկտրոնային սովորողների հետ»:
ՀԲԸՄ  շնորհակալություն է  հայտնել «Նիդերլանդական օրագրին» հայկական վիրտուալ քոլեջի հետ համագործակցելու և նրա հետ գեղեցիկ պահերը բաժանելու համար:

Անակնկալ մի նամակ էլ ստացանք Ռուսաստանի գիտության և մշակույթի ակադեմիկոսների ընկերակցությունից (http://teach777.ru/), որն ստորագրել են ակադեմիկոսներ Հայրապետյանն ու Բելովը: ՈՒրախ ենք և պարտավորված, որ ընկերակցությունը բարձր է գնահատել մեր լրատվամիջոցի դերն  ու  նշանակությունը, արժևորել նրա գործունեությունը: Դա մեզ պարտավորեցնում է:

Մաստրիխտի «Անի» Armeense Stichting Ani հայ համայնքի և «Սուրբ Կարապետ» Surp Karapet- Armeens Apostolische Kerk Maastricht  եկեղեցու ծխական խորհուրդը իր նամակում  համայնքի անունից սեր,  խաղաղություն,  առողջություն ու միասնություն է մաղթել  մեր ժողովրդին, Հայաստանին`  հանուն նահատակված մեր Սուրբ տղաների`  որոնց մի ամբողջ կյանք ենք պարտք,  մի ամբողջ երկիր...: Եվ եղիցի լույս , եղիցի աղոթք, եղիցի սեր, եղիցի խաղաղություն․․Ամեն»: Այսպես եզրափակվում է նամակը:
Ապագայի նկատմամբ հավատի ու հաղթանակի լավատեսական նամակներ ենք ստացել գրեթե բոլոր հայկական համայնքներից, կազմակերպություններից ու անհատներից:

«Արցունքներով խոնարհվում եմ Արցախի պատերազմի ողբերգության պատճառով զոհված մեր անմահ հերոսների շիրիմների առջև, գրել է նիդերլանդահայ համայնքի ամենաակտիվ անդամներից մեկը, Ասենի հայ համայնքի ղեկավար Նիկոլայ Ռոմաշուկը,( Nicolai Romashuk ) անհամբեր սպասում եմ անհայտ կորած եւ գերության մեջ գտնվող մեր հերոսների բարեհաջող վերադարձին: Մաղթում ենք ձեզ եւ մեր բոլոր հայրենակիցներին, քաջ առողջություն, տնտեսական հաջողություններ, արդարություն, խաղաղություն եւ փայլուն հաղթանակներ»:
Լավատեսության, միասնության ու համերաշխության, վաղվա օրվա նկատմամբ անսպառ հավատքի տողեր են գրել  երիտասարդական հանրային հետազոտությունների կենտրոնի հիմնադիր Հովիկ Ավանեսովը ` Արցախից, Երևանի պետական համալսարանի դասախոս Նաիրա Գասպարյանը  Naira Gasparyan  , չեխ լրագրող Լիբոր Սպիմրը ( Libor Spimr )  և մյուսները:


Հայաստանի կյանքում տարին աննախադեպ ծանր ու դժվարին էր

«Նիդերլանդական օրագիրը»  տարին ամփոփում է Նիդերլանդներում և Լյուքսենբուրգում Հայաստանի  արտակարգ և լիազոր դեսպան Տիգրան Բալայանի հետ`  բացառիկ հարցազրույցով: Հայաստանի կյանքում տարին աննախադեպ ծանր ու դժվարին էր բոլոր առումներով: Հարցազրույցում արծարծվում են հանրությանը հուզող ու հետաքրքրող մի շար հարցեր, որոնց մանրամասն ու թափանցիկ պատասխանում է դեսպանը:

 Կարծում ենք այն հետաքրքիր կլինի ոչ միայն նիդերլանդահայերին: Հարցազրույցն ամբողջությամբ`ստորև.


Նեմրութ Գելիչի. 1938 թ. Հունիսի 1 - 2020 թ. Դեկտեմբերի 29 ♰

Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու կայքից Armeens Apostolische Kerk Almelo տեղեկանում ենք, որ իր մահկանացուն է կնքել`
Նեմրութ Գելիչին (1938 թ. Հունիսի 1 - 2020 թ. Դեկտեմբերի 29 ♰)

Նա առաջիններից մեկն էր, ով 1968-ին Արևմտյան Հայաստանի Շերնակից (Թուրքիա) գաղթեց Նիդերլանդներ և հաստատվեց Ալմելո քաղաքում` այսպիսով  հիմք դնելով տեղի  հայկական գաղութի կազմավորմանը:  1970-ականներին նրա  անձնական հոգածությամբ նրա ընտանիքի բազմաթիվ անդամներ ու ծանոթներ են հաստատվել Նիդերլանդներում: Նետագայում, նաև Իրաքից ու Հայաստանից եկած բազմաթիվ ընտանիքների օգնություն ու աջակցություն է ցուցաբերել: Մասամբ նրա հսկայական ջանքերի, Ալմելոյի հայ համայնքը կայացավ, աճեց ու մեծացավ:

1991-ին պրն. Նեմրութ Գելիչին Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցու համահիմնադիրներից է`  վարչության ակտիվ անդամներից մեկն էր:
Նա բարի համբավ ուներ համայնքում և նրան ճանաչողները  նրան գիտեն որպես բարի ու նվիրյալ մարդու:
Ալմելոյի Հայ Առաքելական եկեղեցին իր խորին  ցավակցությունն է հայտնում հանգուցյալի հարազատներին անդարձ կորստի կապակցությամբ:

COVID-19- ի ներկայիս իրավիճակի պատճառով հուղարկավորությունը տեղի կունենա մասնավոր շրջանակներում: Լրացուցիչ տեղեկությունների  (կամ) հարցերի համար կապ  հաստատել  Ալմելոյի հայ առաքելական եկեղեցու հետ:
«Նիդերլանդական օրագիրը» իր  ցավակցությունն է հայտնում Նեմրութ Գելիչի ընտանիքի անդամներին, հարազատներին, Ալմելոյի  հայ համայնքին անդառնալի կորստի կապակցությամբ:

Armeens Apostolische Kerk Almelo
Nemrut Gelici (1 juni 1938- 29 december2020 ♰)
Vanmorgen hebben we afscheid moeten nemen van dhr Nemrut Gelici.

Als één van de eerste Armeniërs is hij in 1968 vanuit Sirnak naar Nederland geëmigreerd en heeft zich gevestigd in Almelo.
In de jaren na 1970 ving hij honderden familieleden en kennissen op die als vluchteling naar Nederland kwamen.
Ook heeft hij vele families die later uit Irak en Armenië naar Nederland kwamen, opgevangen en geholpen zich in Nederland te vestigen.
Mede door zijn enorme inzet is de Armeense Gemeenschap in Almelo ontstaan en gegroeid.

Dhr Nemrut Gelici was mede-oprichter in 1991 en jarenlang actief bestuurslid van de Armeens Apostolische kerk in Almelo.
We kennen hem als een kleurrijk man van het volk in hart en nieren.
De laatste telg uit een generatie, dat met hem compleet wordt in het eeuwige leven.

Onze gedachten zijn bij zijn vrouw, kinderen, kleinkinderen. Gecondoleerd met dit enorme verlies.

In verband met de huidige COVID-19 situatie, vindt de begrafenis in besloten kring plaats. Voor meer informatie en/of vragen graag een persoonlijk bericht sturen.


ՊԼԱԿԱՏ` ՈՐՆ ԱՐԺԵՑԱՎ 4000 ՌՈՒԲԼԻ (մոտ 550դոլլար)

Գրող Виктор Коноплев-ը ներկայացնելով Անդրեյ Դմիտրիևին իր այս լուսանկարի հետ, հետևյալ գրառումն է արել.

Անդրեյ Դմիտրիև, «Վ. Լիմոնովի Այլ Ռուսաստան» կուսակցության համակարգող Է , պատմաբան, լրագրող.

Պետերբուրգի դատարանները շատ են սիրում Էրդողանին

 Այսօր 210-րդ տեղամասի հռչակավոր դատավոր  Ելենա Բարանովան որոշեց ինձ պատժել Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսությունում հոկտեմբերի 9-ին միայնակ կազմակերպած պիկետի համար `4 հազար ռուբլի տուգանքով: Սանկտ Պետերբուրգի Թեմիսի քնքուշ սերը Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հանդեպ ակնհայտ է: Ես դատապարտվել եմ երրորդ անգամից. Նախ նրանք զանգահարեցին ինձ բերման ենթարկած ոստիկանություն, ապա դատարանում կորոնավիրուը պատրվակ բռնեցին: Ի դեպ, ոստիկանությունը իմ ետևից երբեք չի եկել: Իմ փորձերը ապացուցելու, որ միայնակ պիկետով հնարավոր չէ նպաստել կորոնավիրուսի տարածմանը, և Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության մարտ ամսվա հրամանագիրը անհեթեթ և անօրինական է, հաջողություն չունեցան: Ես կբողոքարկեմ, այնուհետև կներկայացնեմ Սահմանադրական դատարան ՝ հենց այս որոշումը չեղյալ հայտարարելու համար: Հավաքների ազատության համար, նույնիսկ միայնակ ակցիայի տեսքով, պետք է պայքարել »:

Андрей Дмитриев, координатор партии "Другая Россия Э.В. Лимонова", историк, журналист:

Петербургские суды очень любят Эрдогана 

                                                                                                                                         

Collapse )

Նշվեց Սուրբ Ստեփանոս Նախավկայի տոնը

«Ով Տեր պարգևիր մեզ նոր Ամատունիներ, որ վերաշինեն քարկոծված նահտակի այս ավերված վանքը, ում դարերով բախտակից է հալածված հայ ժողովուրդը»:

Այս տողերն է արտաբերել Մկրտիչ Աղավնունի վարդապետը տեսնելով խոնարհված Սբ. Սիոն վանքը Պաղեստինում, որն ավանդության համաձայն կառուցված էր Ամատունիների տոհմի հովհանավոր սուրբ՝ Ստեփանոս Նախավկայի մասուքների վրա՝ իշխան Շապուհ Ամատունու(է դար) կողմից:

Artur Aramian

-----------------

Հիշեցնենք, որ Իշխանական Ամատունի տոհմի  մասին «Նիդերլանդական օրագիրն» իր շարունակական նախագիծն ունի